Muggen en zwarte levens

  
Buiten aan de gevel van het Belgisch paviljoen op de Biënnale van Venetië wappert een vlag met de tekst ‘Black Lives Matter’, de slogan waarmee in de VS geprotesteerd wordt tegen racistisch politiegeweld. Binnen in het paviljoen wordt duidelijk dat die kreet niet alleen voor de VS opgaat. Aan de wand hangen luchtfoto’s van stedelijke gebieden in de Congolese provincie Katanga. Het zijn beelden zoals je die van Google Maps kent. Woonwijken, gescheiden door groenstroken en doorgaande wegen. Naast de foto’s hangt een citaat: 

“De neutrale zone vermijdt nauwe contacten tussen blanken en zwarten. Een bijna leeg gebied dat minimaal 500 meter beslaat scheidt de twee vestigingsgebieden, die afstand komt overeen met wat een malaria-dragende mug gewoonlijk aflegt.”

Het is een tekst uit 1931 over stedelijke planning in de toenmalige Belgische kolonie Congo, geschreven door een bouwkundig ingenieur. Je kijkt nog eens naar de satellietbeelden en ziet plots iets anders dan je eerst zag. De ook nu nog steeds zichtbare corridors zijn zorgvuldige geplande scheidslijnen van dood en verderf tussen rijke en arme wijken. Black Lives Don’t Matter.

De installatie is van Sammy Baloji, een Congolese fotograaf die beelden en teksten combineert om te laten zien hoe de geschiedenis van het kolonialisme de wereld nog steeds in zijn greep heeft. Er zijn ook andere internationale kunstenaars te zien in het paviljoen, over verwante onderwerpen. 

De inrichting van de Belgische tentoonstelling ging maanden vooraf al gepaard met een rel. Toen kunstenaar Vincent Meesen door een jury werd geselecteerd om de ruimte te vullen, werd een andere genomineerde kunstenaar zo boos dat deze een slepende procedure aanspande om dat te verhinderen. Meesen zegevierde en nam subtiel wraak op de afgunst: in plaats van het paviljoen louter voor zichzelf op te eisen, nodigde hij tal van andere – internationale – kunstenaars uit mee te doen. Het resultaat behoort tot de top van de Biënnale, de grootste kunsttentoonstelling ter wereld die al meer dan een eeuw iedere twee jaar in Venetië wordt gehouden. Overigens kent deze editie helaas weinig toppen, maar daarover volgende keer.

Over Francisco

eindredacteur Joop.nl

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.