{"id":177,"date":"2004-11-02T23:40:26","date_gmt":"2004-11-02T21:40:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/?p=177"},"modified":"2004-11-02T23:40:26","modified_gmt":"2004-11-02T21:40:26","slug":"de-nederlandse-rushdie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2004\/11\/02\/de-nederlandse-rushdie\/","title":{"rendered":"De Nederlandse Rushdie"},"content":{"rendered":"

In Amsterdam heb ik gedemonstreerd tegen de moord op Theo van Gogh. Ik nam daar niet aan deel omdat ik Van Gogh graag mocht. Integendeel, ik had een hardgrondige hekel aan hem. En niet alleen vanwege zijn standpunten, die ik vrijwel nooit deelde. Maar ook omdat hij me openlijk heeft uitgemaakt voor nazi, geprobeerd heeft mijn krantje te verbieden en mij te laten ontslaan omdat ik ooit waagde kritiek op hem te hebben. Ik was dan ook zelfs niet geneigd hem te zien als een verdediger van het vrije woord.
\nMaar vanavond moest ik ineens aan vijftien jaar terug denken.
\nIn 1989 vaardigde de Iraanse ayatollah Khomeini een fatwa<\/i> uit tegen de Brits-Indiase schrijver Salman Rushdie omdat zijn boek The Satanic Verses godslasterend zou zijn en omdat Rushdie, die van oorsprong moslim was, zich afkeerde van de islam. Op het hoofd van de schrijver werd een premie van 3 miljoen dollar geplaatst. Fundamentalistische moslims kwamen wereldwijd in actie. Boekhandels werden platgebrand, een Japanse vertaler werd vermoord, een Noorse uitgever raakte gewond bij een aanslag.
\nIn Nederland organiseerden fundamentalistische moslims, geleid door een Pakistaanse arts uit Spijkenisse, in dat jaar vanuit de moskee aan de ’s Gravendijkwal een demonstratie in Rotterdam waar circa duizend man op afkwamen. De demonstratie voerde naar boekhandel Donner.
\nDie provocatie kon niet onbeantwoord blijven maar dat dreigde wel te gebeuren en daarom organiseerde ik met wat – linkse – vrienden in allerijl een tegendemonstratie. Daar stonden we dan met z’n zevenen te protesteren toen de moslims voor de deur van Donner het bewuste boek en een pop verbrandden die Rushdie moest voorstellen. (Rechts Nederland was in weerwil van wat er de laatste jaren beweerd wordt indertijd overigens nergens te bekennen).
\nIk trok bij die gelegenheid een t-shirt aan met de tekst I am Rushdie<\/i>, dat verkocht werd in de winkel van columniste Carrie, en plaatste mezelf tegenover de moslims. Dat beeld haalde het journaal en zeker een week lang werd ik door types waar ik verder niet zoveel mee heb op de schouders geklopt. “Je bent de held van extreem-rechts Nederland,” lachte een vriend. Het kon me niet zoveel schelen want er zijn principes die ieder politiek meningsverschil overstijgen.
\nIk dacht er vanavond aan terug omdat de gebeurtenis tot op de dag van vandaag mijn houding tegenover het probleem van het fundamentalisme heeft bepaald. De vrienden schrokken en waarschuwden me toen ik het t-shirt aantrok in aanwezigheid van die woeste massa maar er gebeurde het tegenovergestelde van wat iedereen verwachtte: de moslims schoten in de lach en de grimmigheid verdween. Op één man in een jurk na die zijn zelfbeheersing verloor en begon te zwaaien met het kind dat hij op zijn arm droeg. Hij werd gekalmeerd door de anderen.
\nIk zag het als bewijs voor mijn overtuiging dat Nederland geen land is voor extremisten. En maakte de fout die ene verder te negeren.
\nVandaag was hij in de Linnaeusstraat.
\n

<\/center>
\nEr is wat voor te zeggen om t-shirts te gaan dragen met de tekst ‘Ik ben Theo van Gogh’, om duidelijk te maken dat je kritiek nooit kunt vermoorden. Maar er is misschien nog een passender actie denkbaar. Toen Rushdie moest onderduiken maakten schrijvers wereldwijd een ongeschreven afspraak om te voorkomen dat hij in de vergetelheid zou raken. Bij ieder interview, bij iedere gelegenheid werd door velen altijd wel een keer verwezen naar Rushdie.
\nIk vergeet bijvoorbeeld nooit meer hoe Redmond O’Hanlon dat deed in het populaire tv-programma van Adriaan van Dis. Hij vertelde over het wilde leven in exotische oorden en Van Dis vroeg naar de feesten daar. “Nee, weet je wat bijzondere feesten zijn,” antwoordde O’Hanlon. “De feesten van Rushdie, met de lui van de veiligheidsdienst” en hij stak een luchtige anekdote af die duidelijk maakte hoe zwaar het leven voor de bedreigde schrijver was.
\nHet zou passend zijn als de komende tien, twintig jaar Van Gogh in iedere Nederlandse film opduikt. Een foto op een kastje, een poster aan de muur, een krant op tafel, een stem op de radio, een beeld op de televisie. De Nederlandse Rushdie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

In Amsterdam heb ik gedemonstreerd tegen de moord op Theo van Gogh. Ik nam daar niet aan deel omdat ik Van Gogh graag mocht. Integendeel, ik had een hardgrondige hekel aan hem. En niet alleen vanwege zijn standpunten, die ik vrijwel nooit deelde. Maar ook omdat hij me openlijk heeft uitgemaakt voor nazi, geprobeerd heeft… Lees verderDe Nederlandse Rushdie<\/span><\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-177","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-terreur","content-layout-excerpt-thumb"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[{"id":178,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2004\/11\/04\/rotterdam-de-dag-erna\/","url_meta":{"origin":177,"position":0},"title":"Rotterdam, de dag erna","author":"Francisco","date":"4 november 2004","format":false,"excerpt":"Een van de vrienden met wie ik 15 jaar geleden de Rushdie-actie tegen moslimfundamentalisten voerde (zie onder) was toenmalig Vara-collega Wim Nottroth. Hij stuurde me zojuist onderstaande email. 'Gij zult niet doden' is volgens de gemeente Rotterdam een opruiende racistische kreet waarvoor ze je arresteren. Lees, huiver en bekijk de\u2026","rel":"","context":"In "Terreur"","block_context":{"text":"Terreur","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/terreur\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":191,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2004\/11\/07\/flynt-vs-van-gogh\/","url_meta":{"origin":177,"position":1},"title":"Flynt vs. Van Gogh","author":"Francisco","date":"7 november 2004","format":false,"excerpt":"De weekend-kranten staan vol met verhalen over Van Gogh en daarin komt regelmatig aan de orde of hij niet te ver ging. Velen vinden van wel en tot dinsdag deelde ik die mening. Sterker nog, ik kon uiterst verontwaardigd zijn over de manier waarop hij tekeer ging. Een kenmerk van\u2026","rel":"","context":"In "Terreur"","block_context":{"text":"Terreur","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/terreur\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":189,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2004\/11\/06\/het-vrije-woord\/","url_meta":{"origin":177,"position":2},"title":"Het Vrije Woord","author":"Francisco","date":"6 november 2004","format":false,"excerpt":"In een Mediaspecial van de Volkskrant van vandaag schrijven negen columnisten een korte bijdrage over de vraag: Is het vrije woord vermoord? Het zijn Afshin Ellian (NRC Handelsblad), Stephan Sanders (Vrij Nederland), Leon de Winter (Elsevier), Paul Frentrop (HP\/De Tijd), Sylvain Ephimenco (Trouw), J.A.A. van Doorn (Trouw), Ad van Liempt\u2026","rel":"","context":"In "Terreur"","block_context":{"text":"Terreur","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/terreur\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":4,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2004\/08\/30\/de-apen-apen-na\/","url_meta":{"origin":177,"position":3},"title":"DE APEN APEN NA","author":"Francisco","date":"30 augustus 2004","format":false,"excerpt":"Het filmpje Submission van het duo Hirsi Ali \/ Van Gogh dat gisteravond in Zomergasten was te zien (zie onder) toont vrouwenlichamen met Arabische teksten. Is dat wel zo origineel als gepretendeerd wordt? De Iraanse (video)kunstenares Shirin Neshat maakte tien jaar geleden een serie werken die daar wel h\u00e9\u00e9l, h\u00e9\u00e9l\u2026","rel":"","context":"Soortgelijk bericht","block_context":{"text":"Soortgelijk bericht","link":""},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":16,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2004\/09\/01\/plagiaat\/","url_meta":{"origin":177,"position":4},"title":"Plagiaat","author":"Francisco","date":"1 september 2004","format":false,"excerpt":"Op zijn eigen weblog reageert advocaat Lex Bruinhof op het bericht in de Volkskrant van vanochtend waarin gesteld wordt dat ik Ali\/Gogh van plagiaat beschuldig. Het kopi\u00ebren van stijlen is in juridische zin geen plagiaat, stelt Bruinhof: \"Auteursrechtelijk valt Hirsi Ali en Van Gogh derhalve hoogstwaarschijnlijk niets te verwijten.\" Hij\u2026","rel":"","context":"Soortgelijk bericht","block_context":{"text":"Soortgelijk bericht","link":""},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":269,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2005\/01\/14\/vietnam-1\/","url_meta":{"origin":177,"position":5},"title":"Vietnam (1)","author":"Francisco","date":"14 januari 2005","format":false,"excerpt":"Hanoi - \"Meneer van Gogh is even koffiedrinken.\"","rel":"","context":"Soortgelijk bericht","block_context":{"text":"Soortgelijk bericht","link":""},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/177","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=177"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/177\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=177"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=177"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=177"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}