{"id":3865,"date":"2018-08-31T18:56:10","date_gmt":"2018-08-31T16:56:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/?p=3865"},"modified":"2018-08-31T19:05:05","modified_gmt":"2018-08-31T17:05:05","slug":"ik-besta-maar-klopt-dat-wel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2018\/08\/31\/ik-besta-maar-klopt-dat-wel\/","title":{"rendered":"Ik besta, maar klopt dat wel?"},"content":{"rendered":"

In Frankrijk en vooral in Parijs zie je ze overal: stickers en affiches met de tekst J\u2019existe<\/em>, oftewel Ik besta<\/em>. Op de foto zie je er een op een viaduct in Oost-Frankrijk. Ik plaatste die op Instagram<\/a> en raakte er enigszins gebiologeerd door toen ik er een bijschrift bij wilde verzinnen.<\/p>\n

J\u2019existe. Wat zou er eigenlijk mee bedoeld worden? Waar zou het affiche toe dienen? Ik googelde maar werd daar niet veel wijzer van. Iedereen zag de affiches maar niemand wist waarom. Op een forum suggereerde iemand dat het ging om een solidariteitsactie met Palestijnen. Dat lijkt me dan wel een erg vage actie. Maar goed, het is Frankrijk dus wie weet.<\/p>\n

Zou het een campagne zijn van existentialisten? Ik was vroeger existentialist, toen ik nog jeans met wijde pijpen droeg en een zakhorloge aan een ketting, maar weet niet of ik dat nu nog durf te zijn, om het zo te zeggen. Bovendien is \u2018ik besta\u2019 volgens mij meer Descartes (ik denk, dus ik besta) dan Sartre (de hel, dat zijn de anderen).<\/p>\n

Ik sloeg er How The French Think<\/a> op na en las dat Cartesianen, zoals de aanhangers van Descartes zich noemen, activisten en revolutionairen zijn. Volgens hen heeft zijn filosofie ons in staat gesteld te denken dat we de wereld kunnen veranderen. Dat heeft natuurlijk niet altijd goed uitgepakt. Stalin was de ultieme Cartesiaan, aldus de communistische schrijver Jean-Richard Bloch. Hij bedoelde het als compliment. De Verlichting die Descartes in gang zette heeft ook vreemde kostgangers gebaard.<\/p>\n

Dat was leuk om te weten, maar zoals wel vaker met filosofie had ik er niet direct wat aan.<\/p>\n

Ondertussen riep het fenomeen andere filosofische vragen op. Ik besta, zegt het affiche maar als niemand weet wie de \u2018ik\u2019 is, zo vroeg ik me af, bestaat die dan wel? Is het kenmerk van bestaan niet dat anderen dat weten? Ik dacht aan de beroemde vraag: \u201cWanneer een boom in een verlaten bos omvalt, en er is geen dier om het te horen, maakt het dan een geluid?\u201d Oftewel is J\u2019existe misschien een paradox? Bestaat de ik van het affiche eigenlijk helemaal niet? Dat zou nog eens wat zijn.<\/p>\n

Van How The French Think leerde ik dat Fransen dol zijn op paradoxen. De paradox is in dat land eigenlijk de ultieme waarheid. Daar geloof ik zelf ook wel in. Omdat iets zo is, is het vaak niet zo, luidt mijn favoriete stelling. Een theorie waar ik natuurlijk geen praktisch voorbeeld van kan geven, alleen al omdat dat in strijd zou zijn met de stelling.<\/p>\n

Dat is toch mooi van Frankrijk, dat je een kreet ziet als J\u2019existe en aanvankelijk reageert met \u2018ja natuurlijk, stating the obvious\u2019<\/i> maar dat hoe langer je er over nadenkt hoe meer je tot het besef komt dat het misschien wel helemaal niet waar is. Wat natuurlijk weer volledig in strijd zou zijn met die beroemde spreuk van Descartes. Het klinkt overal absurd maar niet in Frankrijk. Het is niet voor niets dat Fransen graag discussi\u00ebren over de vraag of Descartes zelf eigenlijk wel een Cartesiaan was.<\/p>\n

Wat een heerlijk land. Blij dat het bestaat.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

In Frankrijk en vooral in Parijs zie je ze overal: stickers en affiches met de tekst J\u2019existe, oftewel Ik besta. Op de foto zie je er een op een viaduct in Oost-Frankrijk. Ik plaatste die op Instagram en raakte er enigszins gebiologeerd door toen ik er een bijschrift bij wilde verzinnen. J\u2019existe. Wat zou er… Lees verderIk besta, maar klopt dat wel?<\/span><\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3866,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"Ik besta, maar klopt dat wel?","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-3865","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-leven","content-layout-excerpt-thumb"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/exist.png","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[{"id":6314,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2023\/09\/16\/eerst-checkte-ik-bij-een-feministe-of-ik-deze-film-wel-kon-gaan-zien\/","url_meta":{"origin":3865,"position":0},"title":"Eerst checkte ik bij een feministe of ik deze film wel kon gaan zien","author":"Francisco","date":"16 september 2023","format":false,"excerpt":"Johnny Depp is zo\u2019n beroemde acteur dat ik hem natuurlijk ken maar vreemd genoeg tegelijkertijd geen idee heb wanneer ik hem voor het laatst in een film zag. Net zoals ik George Clooney de laatste jaren eigenlijk alleen maar ken van de koffiereclames. Bij Depp is het denk ik Pirates\u2026","rel":"","context":"In "Film"","block_context":{"text":"Film","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/film\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_1106.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_1106.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_1106.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_1106.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_1106.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_1106.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":7987,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2025\/07\/05\/niks-klopt-ook-dit-niet\/","url_meta":{"origin":3865,"position":1},"title":"Niks klopt, ook dit niet","author":"Francisco","date":"5 juli 2025","format":false,"excerpt":"\u2018Ik denk dus ik besta\u2019 is een van geniaalste filosofische constateringen. De hele Verlichting is er min of meer begonnen, dus zeg maar zo\u2019n beetje alles wat we nu vinden, als je tenminste niet bent blijven hangen in allerlei religieuze verhalen van v\u00f3\u00f3r die tijd.\u00a0 Ik dwaal meteen al af,\u2026","rel":"","context":"In "Film"","block_context":{"text":"Film","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/film\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_5297-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_5297-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_5297-1.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_5297-1.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_5297-1.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_5297-1.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":5720,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2023\/02\/17\/ik-wist-niet-dat-hitler-hierdoor-verloor\/","url_meta":{"origin":3865,"position":2},"title":"Ik wist niet dat Hitler hierdoor verloor","author":"Francisco","date":"17 februari 2023","format":false,"excerpt":"Er zijn simpele dingen over de Tweede Wereldoorlog die ik nog niet weet. Niet de verhalen over verschrikkingen en barbarij, die nog steeds ontdekt worden, maar gewoon basale dingen. Waarom kon Hitler verslagen worden? De samenwerking van geallieerden, de oorlog op twee, drie fronten, dat soort dingen wist ik wel.\u2026","rel":"","context":"In "Podcast"","block_context":{"text":"Podcast","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/podcast\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_9078.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":6120,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2023\/07\/20\/wat-ik-van-de-fransen-leerde-over-migratie-en-de-val-van-het-kabinet-rutte-iv\/","url_meta":{"origin":3865,"position":3},"title":"Franse migranten en de val van kabinet Rutte IV","author":"Francisco","date":"20 juli 2023","format":false,"excerpt":"Paris Match, 1973: zijn de Fransen racistisch? It\u2019s all in the name, zou je kunnen zeggen van het Parijse Le Mus\u00e9e national de l'histoire de l'immigration, dat vorige maand heropend werd na een lange verbouwing. Niet alleen dat de Fransen een voorkeur hebben voor heel lange namen voor instituten maar\u2026","rel":"","context":"In "Leven"","block_context":{"text":"Leven","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/leven\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_6662.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_6662.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_6662.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x"},"classes":[]},{"id":5574,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2023\/01\/10\/de-toekomst-ligt-in-frankrijk\/","url_meta":{"origin":3865,"position":4},"title":"De toekomst ligt in Frankrijk","author":"Francisco","date":"10 januari 2023","format":false,"excerpt":"Vorige week trok ik enkele dagen door Frankrijk, eerst naar N\u00eemes, toen Lyon en daarna Parijs. Gedurende die trip vielen me een paar dingen op. Zoals deze geweldige ru\u00efne hierboven, gewoon op een parkeerplaats langs de snelweg bij N\u00eemes. Die stamt niet uit de Romeinse tijd maar uit de 19e\u2026","rel":"","context":"In "Leven"","block_context":{"text":"Leven","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/leven\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_7218-scaled.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_7218-scaled.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_7218-scaled.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_7218-scaled.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_7218-scaled.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_7218-scaled.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":5964,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2023\/05\/20\/ik-sliep-onrustig-na-het-zien-van-deze-film\/","url_meta":{"origin":3865,"position":5},"title":"Ik sliep onrustig na het zien van deze film","author":"Francisco","date":"20 mei 2023","format":false,"excerpt":"Pacifiction is een bijna drie uur durende film waarin heel weinig gebeurt en die ik niet na zou kunnen vertellen maar als ik deze zin begin te schrijven heb ik het gevoel dat ik er wel 10.000 woorden over kan tikken. Het is een ervaring die nog het meest lijkt\u2026","rel":"","context":"In "Film"","block_context":{"text":"Film","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/film\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_3834.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_3834.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_3834.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_3834.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_3834.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_3834.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3865","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3865"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3865\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3871,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3865\/revisions\/3871"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3866"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3865"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3865"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3865"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}