{"id":390,"date":"2005-05-26T00:21:16","date_gmt":"2005-05-25T22:21:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/?p=390"},"modified":"2005-05-26T00:21:16","modified_gmt":"2005-05-25T22:21:16","slug":"evolutie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2005\/05\/26\/evolutie\/","title":{"rendered":"Evolutie"},"content":{"rendered":"

Vanavond droeg ik in de Balie te Amsterdam tijdens de debat-avond Documentaire Nu!<\/a> een column voor over de toekomst van dit genre. Hierbij de volledige tekst.<\/p>\n


\nEVOLUTIE
\nNiet zo heel lang geleden werd ik gevraagd om in Wageningen te discussiëren over Transit, de documentaire\/film (gelieve door te halen wat niet van toepassing is) over een Palestijnse taxichauffeur die later ontmaskerd werd als een acteur. Het publiek bestond grotendeels uit studenten en wat me nog het meeste bijstaat van die avond was dat er opvallend veel aanwezigen waren die stelden dat het hen niet uitmaakte: fictie of werkelijkheid. Het ging toch om het verhaal.
\nKijk, dat is nu het soort student waar minister van Onderwijs Maria van der Hoeven verguld mee kan zijn. Wetenschappers in-spé die niet meer op zoek zijn naar de waarheid<\/i> maar naar iets wat je kunt geloven. Het gaat niet meer om de registratie van de werkelijkheid maar om beelden.
\nBeelden waar je naar eigen believen een verhaal rond kunt verzinnen.
\nMaria-beelden<\/i>, zeg maar.
\nDergelijke Maria-beelden zag ik een aantal jaren geleden bij een van de boegbeelden van onze nationale trots in Hilversum: de Evangelische Omroep. In een buitenlandse documentaire over het ontstaan van leven op aarde werden wat beelden van oceanen plotseling voorzien van een totaal ander commentaar. Dit was niet zo maar water, nee het was het water van de zondvloed, zei de commentaarstem. En wat deed de zondvloed? De zondvloed roeide de dinosaurussen uit!
\nEcht waar.
\nDat is nog eens intelligent design<\/i>. Je bouwt zorgvuldig iets op en vernietigt het dan weer. Dat ruikt naar verveling maar ja, je moet natuurlijk zelfs als God die onontkoombare eeuwigheid maar zien door te komen. Dan word je vanzelf wel vandaal.
\nMaar daar gaat het me niet om. Het gaat me om de dinosaurussen. Daarover maakte de BBC ooit in samenwerking met een legertje andere omroepen de serie Walking With Dinosaurs<\/i>. Een serie die in alles deed denken aan een documentaire maar dat niet kón zijn. Er werd namelijk geen enkele registratie van de werkelijkheid gebruikt. Alles wat de kijker zag was bedacht en vervolgens gedigitaliseerd door de makers. Het was een gecreëerde<\/i> werkelijkheid die zo natuurgetrouw en overtuigend mogelijk de waarheid moest laten zien.
\nEn dat lukte wonderwel vreselijk goed.
\nWalking With Dinosaurs was het begin van een nieuwe trend. Het digitaliseren en tot leven roepen van een ongeregistreerde werkelijkheid. Bij de dinosaurussen-serie kostte dat nog een godsvermogen maar zoals de digitale hi-8 camera het filmen binnen handbereik van een ieder heeft gebracht zo is er een ander digitaal middel dat dergelijke exercities goedkoop mogelijk maakt: de computer games.
\nIn het onderwijs worden game-titels als Civilisation al gebruikt om geschiedenis te onderwijzen. Je kunt er stap voor stap historische ontwikkelingen mee doorlopen en de gevolgen van beslissingen laten zien.
\nMaar waarom zou dat beperkt worden tot geschiedenis? Een spel als The Sims bijvoorbeeld, dat met steeds realistischer beelden het dagelijks leven van gewone mensen emuleert, komt er net zo voor in aanmerking.
\nHet lijkt absurd, een documentaire maken binnen de omgeving van een computerspel, maar het heeft een groot voordeel. Het maakt een einde aan de afhankelijkheid van de camera en de kwaliteit van het beeld. Je registreert als maker tot in detail alles wat zich afspeelt in een huis en reconstrueert dat vervolgens. Vanuit ieder wenselijk gezichtspunt zonder ooit nog een moment te missen.
\nWeg met de dictatuur van de registratie!
\nIk weet, het is hier vanavond vloeken in de kerk. Maar is zo\u2019n game-registratie geen documentaire ook al geeft het de werkelijkheid beter weer dan welk ander medium?
\nIs het geen documentaire omdat het instrumentarium niet tot het geijkte rijtje behoort van pen, foto, film of video?
\nOf is het geen documentaire omdat het niet ècht is?
\nDie laatste vraag is niet meer relevant. Niet omdat niemand meer geïnteresseerd is in de waarheid maar omdat een digitale omgeving domweg geen echtheid kent.
\nDat is wat het publiek weet. En dat is waarom ze zich daar in Wageningen niet meer druk om maakten.
\nDat heet evolutie<\/i>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Vanavond droeg ik in de Balie te Amsterdam tijdens de debat-avond Documentaire Nu! een column voor over de toekomst van dit genre. Hierbij de volledige tekst.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-390","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","content-layout-excerpt-thumb"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[{"id":308,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2005\/03\/03\/beeldvorming\/","url_meta":{"origin":390,"position":0},"title":"Beeldvorming","author":"Francisco","date":"3 maart 2005","format":false,"excerpt":"Vanavond naar Wageningen voor een avond van Studium Generale over Beeldvorming. Met vertoning van de omstreden 'documentaire' Ford Transit.","rel":"","context":"Soortgelijk bericht","block_context":{"text":"Soortgelijk bericht","link":""},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":307,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2005\/03\/03\/techno-lat\/","url_meta":{"origin":390,"position":1},"title":"Techno LAT","author":"Francisco","date":"3 maart 2005","format":false,"excerpt":"IN Network is een project waarbij twee 'geliefden' die een paar duizend kilometer van elkaar verwijderd wonen, proberen met behulp van technologie toch het gevoel van samenwonen te krijgen. Ze willen met behulp van internet, een open mobiele telefoonverbinding, webcams, sms, moblogs en podcasts hun dagelijkse routines - ontbijt, winkelen,\u2026","rel":"","context":"Soortgelijk bericht","block_context":{"text":"Soortgelijk bericht","link":""},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":798,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2007\/08\/23\/blindheid\/","url_meta":{"origin":390,"position":2},"title":"Blindheid","author":"Francisco","date":"23 augustus 2007","format":false,"excerpt":"Amsterdam claimt de stad met de meeste nationaliteiten te zijn. Ik dacht dat Los Angeles die titel toekwam maar het zal best, Los Angeles heeft nu eenmaal geen ministaatjes als Vaticaanstad, Liechtenstein, Monaco onder handbereik. En Disneyland telt vast niet mee als staat. Een lezer wees me op de berichtgeving\u2026","rel":"","context":"Soortgelijk bericht","block_context":{"text":"Soortgelijk bericht","link":""},"img":{"alt_text":"tt1.png","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/log\/img\/tt1.png?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":4942,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2019\/05\/26\/de-ongelofelijke-werkelijkheid-three-identical-strangers\/","url_meta":{"origin":390,"position":3},"title":"De ongelofelijke werkelijkheid: Three Identical Strangers","author":"Francisco","date":"26 mei 2019","format":false,"excerpt":"Documentaire over een verbijsterend verhaal dat veel verder reikt dan alle plotsamenvattingen die je leest: een identieke drieling wordt bij geboorte gescheiden en na 19 jaar herenigd. Dat wonder is nog het minst opzienbarende van alles dat volgt. De geschiedenis die verteld wordt kent vele aspecten en de makers stonden\u2026","rel":"","context":"In "Film"","block_context":{"text":"Film","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/film\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/img.youtube.com\/vi\/c-OF0OaK3o0\/0.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":3905,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2018\/10\/25\/criminaliteit-zoals-je-dat-nooit-te-zien-krijgt\/","url_meta":{"origin":390,"position":4},"title":"Criminaliteit zoals je dat nooit te zien krijgt","author":"Francisco","date":"25 oktober 2018","format":false,"excerpt":"In de documentaire Ni Juge, Ni Soumise - nu online te huur - komt een moeder voor die haar kind vermoord heeft. Ze beschrijft in detail hoe ze dat gedaan heeft en hoe blij ze daarmee is want het was tegen Satan. De vrouw lijdt aan godsdienstwaanzin. Ze is jihadiste,\u2026","rel":"","context":"In "Film"","block_context":{"text":"Film","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/film\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/nijuge.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/nijuge.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/nijuge.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/nijuge.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/nijuge.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x"},"classes":[]},{"id":7048,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2024\/06\/23\/het-weekend-dat-nederland-voorgoed-veranderde\/","url_meta":{"origin":390,"position":5},"title":"Het weekend dat Nederland voorgoed veranderde","author":"Francisco","date":"23 juni 2024","format":false,"excerpt":"In de bios draait nu Holland Pop 1970, een docu over het legendarische festival in Kralingen. Er is een simpele truc om die film nog veel beter te beleven.","rel":"","context":"In "Film"","block_context":{"text":"Film","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/film\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_5869-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_5869-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_5869-1.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_5869-1.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_5869-1.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_5869-1.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/390","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=390"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/390\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=390"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=390"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=390"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}