{"id":5712,"date":"2023-02-11T11:32:21","date_gmt":"2023-02-11T10:32:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2023\/02\/11\/we-hebben-weer-woede-nodig\/"},"modified":"2023-02-11T11:55:18","modified_gmt":"2023-02-11T10:55:18","slug":"we-hebben-weer-woede-nodig","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2023\/02\/11\/we-hebben-weer-woede-nodig\/","title":{"rendered":"We hebben weer woede nodig"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Op woede rust een taboe. Wie boos wordt, heeft verloren, luidt een hedendaagse volkswijsheid. Het idee is dat wie boos is niet meer rationeel denkt, niet vatbaar is voor redelijkheid en zelfbeheersing verliest. In een samenleving waar alles draait om onderhandelen is dat onbruikbaar. <\/p>\n\n\n\n

Er lijkt wat voor te zeggen. In woede kun je domme dingen doen waar je later spijt van krijgt. Maar aan de andere kant kan woede je ook helpen angst te overwinnen en acties te ondernemen die je anders achterwege laat. Woede is ook veel complexer dan de primitieve boosheid waar het nu voor wordt gehouden. Woede over onrechtvaardigheid is van een andere orde dan woede omdat je het verkeerde potje kruiden hebt gekocht en je recept in het water valt.<\/p>\n\n\n\n

In haar nieuwe, even komische als serieuze en even harde als tedere, theatervoorstelling \u2018Op de barricade van het hart\u2019 worstelt multitalent Elfie Tromp met woede. Ze is een millennial, kind van een generatie die is opgegroeid met het taboe op woede. Ze ziet onrecht, hypocrisie die haar woedend maakt maar ze weet niet goed waar ze naar toe moet met haar boosheid. Ze vertelt dat er meer onderzoek wordt verricht naar impotentie dan naar PMS, hoewel dat laatste toch echt een veel groter probleem is. Maar ja, iets van vrouwen.<\/p>\n\n\n\n

Elfie is van de confrontatie. Haar shows zijn een soort bokswedstrijden waarbij je als publiek op je bek geslagen wordt. Ze opent met het verhaal van een miskraam die ze ooit kreeg, zo gedetailleerd dat ik twijfelde of ik het nog aan kon. Vervolgens vertelt ze dat een op de vier zwangerschappen eindigt in een miskraam. Dat wist ik niet. Dat weet bijna niemand. En dan rijst de vraag waarom weten we dat niet? Omdat het iets van vrouwen is. Een vrouwenprobleem is niet voor niets een term voor iets dat er niet toe doet.<\/p>\n\n\n\n

Er is alle reden om woedend te zijn. Elfie grijpt terug op muziek om die te kanaliseren. Ze zingt een lied van Cobi Schreijer, in de jaren \u201870 een icoon van het feminisme en de VARA die geen onderwerp uit de weg ging, maar nu volkomen vergeten is. Niet sexy genoeg, te confronterend, constateert Elfie Tromp in een wit corset, de kleur van het feminisme in combinatie met de symboliek van onderdrukking.<\/p>\n\n\n\n

Ik werd getroffen dat ze ook het lied Politiek van Bram Vermeulen zingt. Ik herinner me nog dat ik hem zag optreden toen ik 20 was. Ik voelde me destijds wat ongemakkelijk bij dat nummer. Ik wilde actievoeren, barricades beklimmen en dit nummer wordt gezongen vanuit het perspectief van mensen die zich juist afkeren van politiek en alleen maar voor zichzelf kiezen. Het markeert het einde van de solidariteit en het begin van het neoliberalistisch tijdperk.<\/p>\n\n\n\n

Als ik niet kijk
Heb ik het niet gezien
Heb ik het niet gezien
Wist ik er niets van
Kunnen ze mij niets maken
Dus ik kijk niet<\/em><\/p>\n\n\n\n

Elfie Tromp heeft goed gezien dat deze protestsong weer helemaal actueel is. Alleen is de context veranderd. In 1980 ging het over de anderen, nu over onszelf. En dat is volgens mij waar de show om draait. We lopen achteruit de geschiedenis in.<\/p>\n\n\n\n

Tromp is fel maar tegelijkertijd ambigu. De show is de spiegel van haar roman Piet\u00e1<\/a>. Die gaat over een woedende stad die ze tot bedaren wil brengen met begrip voor elkaar. Nu staat ze op het podium en merkt ze dat al dat begrip haar onmachtig maakt. Je hebt de redeloosheid van woede nodig om op de barricade te staan. Ze is vijf maanden zwanger en springt met haar bolle buik over het podium, letterlijk heilige huisjes omverschoppend in het besef dat het haar eigen decor is.<\/p>\n\n\n\n

De show is daarmee een scherpe sfeerbeeld van deze tijd. We weten dat het mis gaat, we weten dat er iets moet gebeuren. Maar wat? Jezelf vastplakken aan kostbare schilderijen? Of gewoon geen vlees eten? Allebei? Of toch maar met fakkels optrekken naar de centra van de macht? De fik erin, zingt ze tot slot. Fluisterend. Als een slaapliedje.<\/p>\n\n\n\n

Op de barricade van het hart gaat vandaag in premi\u00e8re in Walhalla. Die voorstelling is uitverkocht. Hier meer speeldata<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

PS: Iedere zondagavond verstuur ik In de Week<\/em>, een nieuwsbrief over wat ik zie, lees, schrijf, hoor en verder opmerk. Abonneer je nu meteen gratis via deze link<\/a>. Vergeet vooral niet de bevestigingsmail te checken.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Op woede rust een taboe. Wie boos wordt, heeft verloren, luidt een hedendaagse volkswijsheid. Het idee is dat wie boos is niet meer rationeel denkt, niet vatbaar is voor redelijkheid en zelfbeheersing verliest. In een samenleving waar alles draait om onderhandelen is dat onbruikbaar. Er lijkt wat voor te zeggen. In woede kun je domme… Lees verderWe hebben weer woede nodig<\/span><\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_seo_schema_type":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"Elfie Tromp legt de vinger op de wond. De noodzaak voor protest neemt met de dag toe maar hele generaties weten niet wat te doen.","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[84],"tags":[263,265,196,264,60],"class_list":["post-5712","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-theater","tag-activisme","tag-elfie-tromp","tag-muziek","tag-protest","tag-theater","content-layout-excerpt-thumb"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[{"id":740,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2007\/05\/21\/dieren-stalken\/","url_meta":{"origin":5712,"position":0},"title":"Dieren stalken","author":"Francisco","date":"21 mei 2007","format":false,"excerpt":"De Partij voor de Dieren eist dat dierentuinen geen mensapen meer mogen houden, een pleidooi dat met instemming wordt begroet door bijvoorbeeld Simon Rozendaal van Elsevier. Het klinkt redelijk, maar is dat het ook? Als iets opvalt aan de uitbraak van Bokito dan is het wel dat hij alleen die\u2026","rel":"","context":"Soortgelijk bericht","block_context":{"text":"Soortgelijk bericht","link":""},"img":{"alt_text":"restarin.jpg","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/log\/img\/restarin.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":561,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2006\/07\/26\/allemaal-bobos\/","url_meta":{"origin":5712,"position":1},"title":"Allemaal bobo’s","author":"Francisco","date":"26 juli 2006","format":false,"excerpt":"In het Nederlands verwijst het woord 'bobo' naar de baasjes in de sportwereld, de bonds-bonzen. In de rest van de wereld staat bobo voor een nieuwe heersende klasse, een elite die links stemt en rechts denkt, of andersom. Het is een leefwereld waar alle tegenstellingen zijn versmolten. Bobo's zijn bijvoorbeeld\u2026","rel":"","context":"Soortgelijk bericht","block_context":{"text":"Soortgelijk bericht","link":""},"img":{"alt_text":"bobo.jpg","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/log\/img\/bobo.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":322,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2005\/03\/22\/wachten\/","url_meta":{"origin":5712,"position":2},"title":"Wachten","author":"Francisco","date":"22 maart 2005","format":false,"excerpt":"\"Mensen die met het openbaar vervoer reizen zijn vaker ziek dan zij die met een auto gaan,\" zei laatst een collega tegen me en snoot haar neus nog eens stevig in een zakdoek. \"Dat is althans mijn stellige overtuiging. Je zit er tussen allemaal bronnen van besmetting in een kleine\u2026","rel":"","context":"Soortgelijk bericht","block_context":{"text":"Soortgelijk bericht","link":""},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":7834,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2025\/04\/19\/niks-meer-over-nergens-anders\/","url_meta":{"origin":5712,"position":3},"title":"Niks meer over Nergens Anders","author":"Francisco","date":"19 april 2025","format":false,"excerpt":"Dit stuk wordt vrees ik onbegrijpelijk. Ik schrijf het voornamelijk voor mezelf. Je kunt ook alleen de laatste alinea lezen, net voor de PS, daar gaat het om. De wereld is verslaafd aan snackdenken. Of dat echt zo is weet ik niet maar het klinkt lekker en daardoor heb ik\u2026","rel":"","context":"In "Theater"","block_context":{"text":"Theater","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/theater\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_1152.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":558,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2006\/05\/27\/wok\/","url_meta":{"origin":5712,"position":4},"title":"Wok","author":"Francisco","date":"27 mei 2006","format":false,"excerpt":"Op de parkeerplaats zwerft al weken een wokpan rond. De ene keer ligt het stuk afgedankte huisraad op een stapel stenen, de andere keer half onder een auto. Kennelijk wordt de pan steeds door passanten opgepakt, bestudeerd en weer teruggelegd. Wat moet je immers met een wokpan van de straat?\u2026","rel":"","context":"Soortgelijk bericht","block_context":{"text":"Soortgelijk bericht","link":""},"img":{"alt_text":"pan.jpg","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/log\/img\/pan.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":5299,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2022\/09\/27\/athena-de-nachtmerrie-waar-extreemrechts-van-droomt\/","url_meta":{"origin":5712,"position":5},"title":"Athena, de nachtmerrie waar extreemrechts van droomt","author":"Francisco","date":"27 september 2022","format":false,"excerpt":"Athena is een film die niet op Netflix thuishoort. Tenzij je een Imax-scherm aan de muur hebt hangen met bijbehorende geluidsinstallatie. Zo\u2019n combinatie doet recht aan de overweldigende ervaring die deze film van Romain Gavras is. Athena is een vrijwel permanent doorlopend spektakel met een overweldigende cameravoering en opzwepende soundtrack\u2026","rel":"","context":"In "Film"","block_context":{"text":"Film","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/film\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/B4406397-677D-4A18-AB13-E9791226B24F.jpeg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/B4406397-677D-4A18-AB13-E9791226B24F.jpeg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/B4406397-677D-4A18-AB13-E9791226B24F.jpeg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/B4406397-677D-4A18-AB13-E9791226B24F.jpeg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5712","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5712"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5712\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5718,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5712\/revisions\/5718"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5712"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5712"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5712"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}