Er verscheen een vrouw in beeld. Zij is de marronjaagster werd er gezegd. Ze vangt ze allemaal. De marrons, mocht je het niet weten, dat waren degenen die ontsnapten aan de slavernij, die van de koloniale plantages de jungle in vluchtten.<\/p>\n\n\n\n
Ik zag de vrouw en dacht, dat is wel weer politiek correct. Om voor zo\u2019n rol nu een vrouw te kiezen in plaats van een man. Ik dacht, dat is woke<\/em>. Ik had het mis. Madame La Victoire heeft echt bestaan<\/a>. Samen met haar twee zoons jaagde ze voor de lol en het geld op ontsnapte slaven op het eiland Mauritius, een Franse kolonie in de Indische Oceaan die vernoemd is naar de Nederlandse prins Maurits. Ze was de schrik van de marrons. Voor elke gevangen genomen of vermoorde vluchteling werd ze beloond door de Franse staat.<\/p>\n\n\n\n Madame La Victoire speelt een rol in Ni Cha\u00eenes Ni Ma\u00eetres (Geen Ketenen Geen Meesters) een Frans actiedrama over de slavernij. De film draait hier sinds kort in een beperkt aantal filmhuizen en zal vermoed ik snel weer verdwijnen. Dat is jammer want het verhaal verdient een groter publiek. De meeste films over slavernij, voor zo ver ze al bestaan, gaan over de VS. Terwijl het tot slaaf maken van zwarte Afrikanen en daar een hele industrie rond opbouwen toch echt een Europese uitvinding is.<\/p>\n\n\n\n Ni Cha\u00eenes Ni Ma\u00eetres speelt in de 18e eeuw en is de debuutfilm van de Benins-Franse regisseur Simon Mouta\u00efrou. De film begint heel Europees. Je ziet een plantage waar slaven zwoegen. De plantage-eigenaar komt aanlopen met een baby en spreekt met zachte stem. Even denk je dat het een humaan persoon is. Aan de dinertafel ontspint zich korte tijd later een discussie tussen onder meer zijn zoon en een koloniaal bestuurder van het eiland. De zoon vindt de slavernij onmenselijk. De bestuurder reageert furieus op dat soort \u2018woke\u2019 idee\u00ebn en intimideert de vader. Met zo\u2019n zoon kan hij wel eens zijn privileges kwijtraken. De vader, die zichzelf ziet als humaan, kiest eieren voor z\u2019n geld. Even later voert hij de meest gruwelijke martelingen uit.<\/p>\n\n\n\n Daarmee laat de film zien dat slavernij geen business as usual<\/em> was dat er nu eenmaal bij hoorde in die tijd. Het was een wrede vorm van inkomsten genereren door sadistische mensen en hun meelopers. Ze konden dat doen omdat ze de macht hadden. Ze hadden de macht omdat ze het geld hadden. Ze hadden het geld omdat ze het met slavernij verdienden. Een ijzeren cirkel die niet te doorbreken viel en daardoor honderden jaren kon bestaan.<\/p>\n\n\n\n Na de vertrouwde op Europese leest geschoeide introductie neemt de film een wending, richt zich op de vluchtelingen en krijgt meer het karakter van een Afrikaanse vertelling, het Frans verandert in het Wolof, een West-Afrikaanse taal. Ook de manier van denken wordt Afrikaans, er komen de oude rituelen aan te pas en technieken uit de jungle. Die ongebruikelijke overgang is wennen en misschien een verklaring voor de matige publieke belangstelling. Tegelijkertijd geeft deze perspectiefwisseling de film juist diepte. Door de film realiseerde ik me hoezeer de slavernij nog steeds vaak met de ‘witte blik’ bekeken wordt. Een beetje zoals Duitsers achteraf spraken over de nazi’s, “wir haben es nicht gewusst”, etcetera.<\/p>\n\n\n\n Over nazi’s gesproken, ik moest tijdens het kijken denken aan een fragment van Aim\u00e9 C\u00e9saire<\/a>, een Frans-Martinikaans dichter en politicus waar je wellicht nog nooit van gehoord hebt maar die een van de belangrijkste boeken<\/a> over het kolonialisme schreef. Hij stelt daar in dat de Europeanen alleen maar zo geschokt waren door de wreedheid van Hitler omdat witte mensen daarvan het slachtoffer waren. Want ook na de Tweede Wereldoorlog gingen de wrede moordpartijen op de gekoloniseerde volkeren gewoon door. Denk aan de oorlog die Nederland voerde tegen de Indonesische bevrijdingsbeweging, of die van de Fransen in Algerije. Of hoe de Amerikanen tot in de jaren \u201860 officieel een apartheidswetgeving hadden.<\/p>\n\n\n\n