{"id":7869,"date":"2025-05-04T11:00:30","date_gmt":"2025-05-04T09:00:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2025\/05\/04\/mijn-kleine-wereld\/"},"modified":"2026-03-15T00:38:06","modified_gmt":"2026-03-14T23:38:06","slug":"mijn-kleine-wereld","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2025\/05\/04\/mijn-kleine-wereld\/","title":{"rendered":"Mijn kleine wereld"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"p1\">Deze vlinder, hier op de foto, vloog geschrokken op toen ik de plantjes op het balkon water gaf. Hij landde op een tuinmeubel en deed z\u2019n best de indruk te wekken dat hij onderdeel is van het meubilair. Ik zag dat zijn camouflage leek op het hout. Zou hij er daarom zijn gaan zitten? Wil dat dan ook zeggen dat hij weet hoe hij er zelf uit ziet? \u201cO, kijk dat past precies bij me. Dan vindt niemand me.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"p1\">Natuurlijk is dat niet zo, zal een bioloog zeggen. En dat klopt vast. Een vlinder denkt waarschijnlijk niet als een mens. Dat lijkt me ook beter want dan zou er nog een soort zijn die een zooitje maakt van de planeet. Maar ik raak er langzamerhand van overtuigd dat we denken dat dieren niet denken omdat ze niet denken zoals wij. <\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"p1\">Sorry voor deze lelijke zin. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"p1\">Ik bedoel er mee te zeggen dat wij denken defini\u00ebren zoals we denken dat we dat zelf doen. Het is bedachte uitsluiting. Het is als een antilope die definieert wat rennen is en vervolgens iedereen uitlacht die dat niet na kan doen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"p1\">De vlinder was ongeveer twee centimeter groot. Hij was bang want hij bleef doodstil zitten, zelfs toen ik een foto van dichtbij maakte. Je mag natuurlijk ook niet zeggen dat een vlinder bang kan zijn. Want dat is emotie en onze hele manier van leven draait om de ontkenning daarvan in andere dieren, voor zo ver we die niet leuk vinden. Als je weet dat dieren emoties hebben, bouw je geen slachthuizen.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"p1\">Die laatste zin is een mooi, krachtig statement maar terwijl ik de punt plaats weet ik dat het zoals de meeste statements weliswaar waar is maar tegelijkertijd niet klopt. Ik herinner me een verbazingwekkend interview met de autistische architect Temple Grandin door de meesterinterviewer Errol Morris. Zij was begaan met het lot van koeien en ontwierp slachthuizen waar ze minder van in paniek raken.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube p1 wp-embed-aspect-4-3 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"First Person: Stairway to Heaven (S01E01)\" width=\"800\" height=\"600\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/VrZ_xn1QQHI?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"p1\">Terug naar de vlinder want nu wilde ik weten wat het was. Ik voerde een foto aan de app ObsIdentify. Die wist het meteen: paardenbloemspanner. \u201c100 procent zeker\u201d. Dat laatste vond ik nogal arrogant want er staan geen paardenbloemen op mijn balkon. Dat lijkt een logische redenering van me, het bekende \u2018gezond verstand\u2019 maar daar wordt nooit bij verteld dat de kwaliteit van logica afhankelijk is van kennis. Op de site van de <a href=\"https:\/\/www.vlinderstichting.nl\/vlinders\/overzicht-vlinders\/details-vlinder\/paardenbloemspanner\">Vlinderstichting<\/a> lees ik dat de paardenbloemspanner zich helemaal niet voedt met paardenbloemen. Hup, weg is de logica.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"p1\">Een spanner, ook al zo\u2019n onbekend begrip. Dat blijkt een groep vlinders te zijn waarvan de rups zich voortbeweegt door zich te spannen. Ik lees dat de rupsen van deze vlinder ook al zo\u2019n goeie camouflagetechniek hebben. Ze kunnen net doen alsof ze een takje zijn. Oftewel ze beschermen zich door te doen alsof ze iets anders zijn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"p1\">Over dat laatste dacht ik nog even na. Het klinkt kameleonachtig maar dat doen wijzelf natuurlijk ook. Mode is camouflage. Je kiest het om er uit te zien zoals je wilt zijn. Of om, zoals bijvoorbeeld de politici met blauwe pakken en bruine schoenen, er juist net zo uit te zien als anderen. Bij wijze van bescherming, \u2018kijk, ik hoor hier\u2019.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"p1\">Zie je die voelsprieten? Die dunne, kwetsbare draadjes. Die zijn zo gevoelig dat vlinders in staat zijn om lokstoffen op molecuulniveau te detecteren. Per molecuul! Daardoor zijn ze in staat elkaar over zeer grote afstanden te vinden als ze behoefte hebben tot paren. Terwijl mensen met hun grote neusgaten daarvoor toch al gauw een hele plens parfum of after shave nodig hebben.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"p1\">Ik lees dat deze rups en vlinder de planten waar ze op leven nauwelijks schade berokkenen. Dat neemt me nog meer in voor dit diertje, waarvan ik een kwartier geleden nog niet eens wist dat het bestond. Terwijl het een soort is die overal voorkomt. Een excuus voor mijn onwetendheid is dat het een nachtvlinder is. Hij leeft in dezelfde wereld maar in een andere tijd. Daarom komen we elkaar nooit tegen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"p1\">Zo zie je maar weer, de kleine wereld om je heen is groter dan je denkt.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>PS: Iedere zondagavond verstuur ik&nbsp;<strong><a href=\"https:\/\/indeweek.substack.com\/\">In de Week<\/a><\/strong>, een zeer persoonlijke nieuwsbrief over wat ik de voorbije week zag, las, meemaakte en dacht.&nbsp;Doe net als meer dan tweeduizend andere lezers en&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/in-de-week\/\">abonneer je hier gratis<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Deze vlinder, hier op de foto, vloog geschrokken op toen ik de plantjes op het balkon water gaf. Hij landde op een tuinmeubel en deed z\u2019n best de indruk te wekken dat hij onderdeel is van het meubilair. Ik zag dat zijn camouflage leek op het hout. Zou hij er daarom zijn gaan zitten? Wil&#8230; <a href=\"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2025\/05\/04\/mijn-kleine-wereld\/\" class=\"readmore\">Lees verder<span class=\"screen-reader-text\">Mijn kleine wereld<\/span><span class=\"fa fa-angle-double-right\" aria-hidden=\"true\"><\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7868,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"Er vloog op mijn balkon een vlinder die ik nog nooit gezien had. En die opende een deur naar een andere wereld.","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[5],"tags":[7,52,121],"class_list":["post-7869","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-leven","tag-dieren","tag-leven","tag-natuur","content-layout-excerpt-thumb"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_1745-1.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[{"id":4644,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2021\/06\/10\/hoe-ik-op-het-grootste-wonder-stuitte\/","url_meta":{"origin":7869,"position":0},"title":"Hoe ik op het grootste wonder stuitte\u2026","author":"Francisco","date":"10 juni 2021","format":false,"excerpt":"Het strand van Bloemendaal lag bezaaid met kwallen. Ik zou bijna zeggen dode kwallen maar eerlijk gezegd weet ik niet zeker of ze wel dood waren. Ik ben niet zo heldhaftig of dom - die twee worden nogal eens verwisseld - om ze aan te raken. \u2018Kwalhalla\u2019, zei m\u2019n goede\u2026","rel":"","context":"In &quot;Natuur&quot;","block_context":{"text":"Natuur","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/natuur\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/IMG_0245.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/IMG_0245.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/IMG_0245.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/IMG_0245.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":8527,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2026\/03\/05\/onvergetelijke-ontmoetingen-in-de-natuur\/","url_meta":{"origin":7869,"position":1},"title":"Onvergetelijke ontmoetingen in de natuur","author":"Francisco","date":"5 maart 2026","format":false,"excerpt":"Ik zal iets raars bekennen. Als ik de natuur in trek neem ik tevoren vaak voor wat ik wil gaan zien. Niet in de zin van bossen of duinen maar in soorten: vandaag wil ik een vos zien, of een orchidee. Met enige regelmaat lukt dat ook. Of nou ja\u2026","rel":"","context":"In &quot;Film&quot;","block_context":{"text":"Film","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/film\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_8639.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_8639.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_8639.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_8639.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_8639.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_8639.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":5784,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2023\/03\/11\/en-ineens-voelde-ik-me-een-slecht-mens\/","url_meta":{"origin":7869,"position":2},"title":"En ineens voelde ik me een slecht mens","author":"Francisco","date":"11 maart 2023","format":false,"excerpt":"De meeste mensen deugen niet, als het om dieren gaat. Ik ben er zelf ook zo een. Ja, ik zal nooit een vlieg kwaad doen - een mug trouwens wel - maar ook ik mishandel dieren. Ik denk aan het ei dat ik morgenochtend ga eten bij het ontbijt. Dat\u2026","rel":"","context":"In &quot;Film&quot;","block_context":{"text":"Film","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/film\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_9811.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_9811.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_9811.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_9811.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_9811.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_9811.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":3387,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2015\/06\/05\/lol-in-het-leven\/","url_meta":{"origin":7869,"position":3},"title":"Lol in het leven","author":"Francisco","date":"5 juni 2015","format":false,"excerpt":"Toen ik tiener was las ik Jonathan Livingston Seagull, een novelle geschreven door de piloot Richard Bach. Een boekje dat een soort De Kleine Prins van de jaren 70 werd. Alleen wat meer omstreden. Om het zacht uit te drukken. Ik zette het voor mijn examen Engels op de leeslijst.\u2026","rel":"","context":"In &quot;Leven&quot;","block_context":{"text":"Leven","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/leven\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/5397682132_30f202f929_z.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/5397682132_30f202f929_z.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/5397682132_30f202f929_z.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x"},"classes":[]},{"id":1664,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2010\/10\/06\/over-de-kippenpolitie-en-planeet-gliese-581g\/","url_meta":{"origin":7869,"position":4},"title":"Over de kippenpolitie en planeet Gliese 581g","author":"Francisco","date":"6 oktober 2010","format":false,"excerpt":"Op 4 oktober mocht ik gastcurator zijn bij Upload Cinema, het maandelijkse evenement waarbij aan de hand van een thema YouTube-video's worden vertoond in de bioscoop. Vanwege Dierendag was het thema dit keer 'Het zijn net mensen', over dieren die mensenachtige dingen doen. Vooraf hield ik een korte voordracht. Op\u2026","rel":"","context":"In &quot;internet&quot;","block_context":{"text":"internet","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/internet\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/police-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/police-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/police-1.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/police-1.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/police-1.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x"},"classes":[]},{"id":4689,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2021\/10\/04\/onbedoeld-huisdier\/","url_meta":{"origin":7869,"position":5},"title":"Onbedoeld huisdier","author":"Francisco","date":"4 oktober 2021","format":false,"excerpt":"Omdat het vandaag Dierendag is. Deze wijngaardslak is onlangs op mysterieuze wijze op mn balkon terechtgekomen. Ik voel me er nu verantwoordelijk voor en noem hem+haar Oscar Go. Oscar kan 35 jaar oud worden dus volop tijd om een hechte band op te bouwen. Al twijfel ik wel elke dag\u2026","rel":"","context":"In &quot;Leven&quot;","block_context":{"text":"Leven","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/leven\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/32dfe0e2-c1d0-480b-9e9a-5c8e26a1c587.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/32dfe0e2-c1d0-480b-9e9a-5c8e26a1c587.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/32dfe0e2-c1d0-480b-9e9a-5c8e26a1c587.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/32dfe0e2-c1d0-480b-9e9a-5c8e26a1c587.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7869","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7869"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7869\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8893,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7869\/revisions\/8893"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7868"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7869"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7869"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7869"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}