{"id":7970,"date":"2025-06-28T11:10:24","date_gmt":"2025-06-28T09:10:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2025\/06\/28\/zo-had-ik-de-strijd-tegen-racisme-nooit-gezien\/"},"modified":"2026-03-14T23:23:11","modified_gmt":"2026-03-14T22:23:11","slug":"zo-had-ik-de-strijd-tegen-racisme-nooit-gezien","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2025\/06\/28\/zo-had-ik-de-strijd-tegen-racisme-nooit-gezien\/","title":{"rendered":"Zo had ik de strijd tegen racisme nooit gezien"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"p2 wp-block-paragraph\">Toen James Baldwin (1924-1987) in 1948 Parijs arriveerde merkte de jonge schrijver dat hij voor het eerst van zijn leven werd gezien als Amerikaan. Hij ontvluchtte de VS vanwege het racisme waar hij nooit meer kon zijn dan zijn huidskleur. In de Franse hoofdstad ontmoette hij zowel kunstenaars uit Afrika als uit (ex-)koloni\u00ebn op andere continenten en ging er een wereld voor hem open.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"p2 wp-block-paragraph\">Ik kwam daar achter tijdens een bezoek aan <a href=\"https:\/\/www.centrepompidou.fr\/fr\/programme\/agenda\/evenement\/VRo249Y\">Paris Noir<\/a>, een grote tentoonstelling in het Centre Pompidou over, zoals de titel al aangeeft, zwarte kunstenaars in Parijs, een verschijnsel dat &#8211; het zal je niet verbazen &#8211; lang door de witte wereld niet op z\u2019n waarde is geschat. Als je de tentoonstelling, die een enorm succes is, wilt zien moet je snel zijn want maandag 30 juni is de laatste dag. En ook een van de laatste tentoonstellingen. In september gaat het beroemde museum voor 5 jaar dicht wegens renovatie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"p2 wp-block-paragraph\">Het is een Franse tentoonstelling dus zoals gebruikelijk is Parijs het middelpunt van de wereld en de bron van alle ontwikkelingen maar ondanks het korreltje zout dat ik hier altijd onder handbereik heb, begon ik in te zien dat er er in deze stad iets bijzonders gebeurde omdat hier van alles samenkwam. Amerikaanse strijders tegen racisme, zoals Baldwin, kwamen er in contact met de anti-kolonialistische denkers en de culturele bewustzijnsbeweging N\u00e9gritude. Bovendien werd onder meer dankzij Picasso die er zijn inspiratie uit haalde de Afrikaanse kunst herontdekt. Parijs was zo bezien een soort delta van allerlei culturele en politieke stromingen.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"822\" src=\"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_4617-1-1024x822.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7969\" srcset=\"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/img_4617-1-1024x822.jpg 1024w, https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/img_4617-1-300x241.jpg 300w, https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/img_4617-1-768x616.jpg 768w, https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/img_4617-1.jpg 1047w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"p2 wp-block-paragraph\">Paris Noir toont kunst in allerlei vormen. Het is een vreemde ervaring omdat ik als leek wel de stijlen herken maar van de meeste kunstenaars nog nooit gehoord had. Alsof je in een oud huis het behang van de muur haalt en ziet dat er een ander behang onder zit en beseft dat er in dezelfde kamer een leven is geweest dat je nooit gezien hebt. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"p2 wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/artanddesign\/2025\/mar\/19\/the-colour-of-my-skin-didnt-matter-exhibition-shines-light-on-black-artists-in-postwar-paris\">Paris Noir is ook interessant<\/a> omdat het racismedebat in Nederland lange tijd is gerelateerd aan de Amerikaanse situatie. Van Martin Luther King tot Black Lives Matter. Voor Franse denkers als Aim\u00e9e Cesaire is minder aandacht terwijl die relevante verbanden legt en bijvoorbeeld de vraag opriep hoe het kon dat witte Europeanen geschokt waren door de praktijken van de nazi\u2019s maar er na WO II zelf mee doorgingen in de koloni\u00ebn, een met de genocide in Gaza helaas nog steeds actuele vraag.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"p2 wp-block-paragraph\">De tentoonstelling loopt door de decennia heen, van de jaren \u201850 tot nu. Het is als kijker soms lastig te bepalen waar het precies om gaat. Gaat het om de kunstenaars, zoals de nadrukkelijk aanwezige Amerikaanse schilder&nbsp; Beauford Delaney die de invloedrijkste vriend van Baldwin was, de verschillende stijlen of de politiek? Van dat laatste weet ik iets meer dan van kunst maar ik werd me er toch pas op de tentoonstelling bewust van hoe de anti-koloniale bewegingen &#8211; zoals die tegen de Vietnam-oorlog &#8211; eind jaren zeventig overgingen in de strijd tegen racisme vanwege de heropleving van extreemrechts. In het huidige debat zie je dat antiracisme en antikolonialisme onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Zo leerde ik door Paris Noir onverwacht ook wat over mijn eigen denken en waar dat vandaan komt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PS: Iedere zondagavond verstuur ik&nbsp;<strong><a href=\"https:\/\/indeweek.substack.com\/\">In de Week<\/a><\/strong>, een zeer persoonlijke nieuwsbrief over wat ik de voorbije week zag, las, meemaakte en dacht.&nbsp;Doe net als meer dan tweeduizend andere lezers en&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/in-de-week\/\">abonneer je hier gratis<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Toen James Baldwin (1924-1987) in 1948 Parijs arriveerde merkte de jonge schrijver dat hij voor het eerst van zijn leven werd gezien als Amerikaan. Hij ontvluchtte de VS vanwege het racisme waar hij nooit meer kon zijn dan zijn huidskleur. In de Franse hoofdstad ontmoette hij zowel kunstenaars uit Afrika als uit (ex-)koloni\u00ebn op andere&#8230; <a href=\"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2025\/06\/28\/zo-had-ik-de-strijd-tegen-racisme-nooit-gezien\/\" class=\"readmore\">Lees verder<span class=\"screen-reader-text\">Zo had ik de strijd tegen racisme nooit gezien<\/span><span class=\"fa fa-angle-double-right\" aria-hidden=\"true\"><\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7968,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[47],"tags":[117,52,153,201],"class_list":["post-7970","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kunst","tag-kunst","tag-leven","tag-parijs","tag-racisme","content-layout-excerpt-thumb"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_4616-1.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[{"id":7484,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2024\/10\/17\/gemiste-kunst\/","url_meta":{"origin":7970,"position":0},"title":"Gemiste kunst","author":"Francisco","date":"17 oktober 2024","format":false,"excerpt":"In Parijs bezocht ik twee tentoonstellingen die op het eerste gezicht niets met elkaar te maken hebben maar in mijn hoofd gebeurde dat wel. Alleen al omdat ik ze achter elkaar zag.\u00a0Het resultaat was een openbaring. De eerste was Arte Povera in Bourse de Commerce, een tentoonstellingsruimte in het centrum\u2026","rel":"","context":"In &quot;Kunst&quot;","block_context":{"text":"Kunst","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/kunst\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_2538-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_2538-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_2538-1.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_2538-1.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_2538-1.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_2538-1.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":4652,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2021\/08\/02\/kunst-in-parijs\/","url_meta":{"origin":7970,"position":1},"title":"Kunst in Parijs","author":"Francisco","date":"2 augustus 2021","format":false,"excerpt":"Een nieuwe tentoonstelling in Palais de Tokyo is meestal een goed excuus om naar Parijs af te reizen. Zo je daar al een excuus voor nodig hebt. Ik ken geen ander gebouw dat zelf zo onderdeel is van de tentoonstellingen die het toont. Dat komt doordat de kunstenaars en curatoren\u2026","rel":"","context":"In &quot;Leven&quot;","block_context":{"text":"Leven","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/leven\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/imhof-scaled.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/imhof-scaled.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/imhof-scaled.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/imhof-scaled.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/imhof-scaled.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/imhof-scaled.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":4712,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2021\/10\/11\/lente-zoals-ik-die-nooit-eerder-gezien-heb\/","url_meta":{"origin":7970,"position":2},"title":"Lente zoals ik die nooit eerder gezien heb","author":"Francisco","date":"11 oktober 2021","format":false,"excerpt":"In de Belgische media las ik verhalen over een net geopende tentoonstelling in het Brusselse Bozar van de Britse schilder David Hockney, een naam die me eerlijk gezegd bekender voorkwam dan zijn werk. Ik googelde wat plaatjes. Het sprak me niet aan. Maar de recensies waren laaiend, op de kaartjes\u2026","rel":"","context":"In &quot;Kunst&quot;","block_context":{"text":"Kunst","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/kunst\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/IMG_8370.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/IMG_8370.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/IMG_8370.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x"},"classes":[]},{"id":3642,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2016\/04\/09\/angst-en-kunst-in-parijs\/","url_meta":{"origin":7970,"position":3},"title":"Angst en kunst in Parijs","author":"Francisco","date":"9 april 2016","format":false,"excerpt":"In Parijs bezocht ik Grand Palais, een tentoonstellingsgebouw dat z'n naam eer aan doet en zoals alles in de stad nu detectiepoortjes heeft tegen opblaasterroristen. Begrijpelijk maar het zorgt voor de vreemde gewaarwording dat er vijanden onder je medemensen zijn. Althans dat de mogelijkheid bestaat dat ze er zijn. Voor\u2026","rel":"","context":"In &quot;Kunst&quot;","block_context":{"text":"Kunst","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/kunst\/"},"img":{"alt_text":"IMG_4513","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/IMG_4513-300x225.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":8031,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2025\/07\/30\/alles-over-kunst-en-dieren-op-een-ding-na\/","url_meta":{"origin":7970,"position":4},"title":"Alles over kunst en dieren, op \u00e9\u00e9n ding na","author":"Francisco","date":"30 juli 2025","format":false,"excerpt":"Een vlieg zien sterven. Wie heeft dat niet ooit aanschouwd? Zonder te beseffen dat je naar de dood kijkt. De dood van een vlieg zegt ons niets, maar voor de vlieg is die net zo re\u00ebel als onze eigen dood.\u00a0 Marguerite Duras beschouwt de ervaring in haar boek \u00c9crire, in\u2026","rel":"","context":"In &quot;Kunst&quot;","block_context":{"text":"Kunst","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/kunst\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/093ddb98-9276-475d-999b-4794c0e77d83.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/093ddb98-9276-475d-999b-4794c0e77d83.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/093ddb98-9276-475d-999b-4794c0e77d83.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/093ddb98-9276-475d-999b-4794c0e77d83.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/093ddb98-9276-475d-999b-4794c0e77d83.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x"},"classes":[]},{"id":9045,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2026\/03\/25\/laat-me-je-nog-eens-over-parijs-vertellen\/","url_meta":{"origin":7970,"position":5},"title":"Laat me je nog eens over Parijs vertellen","author":"Francisco","date":"25 maart 2026","format":false,"excerpt":"Het schilderij straalde gezelligheid uit, een feestje op een boot in de zomerzon. Met blije mensen die zich amuseren. Maar hoe langer ik keek, hoe meer ik iets anders zag. De mensen waren allemaal in gesprek met elkaar, getwee\u00ebn, maar keken ondertussen naar een ander. Zoals je dat op een\u2026","rel":"","context":"In &quot;Leven&quot;","block_context":{"text":"Leven","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/leven\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_0200.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_0200.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_0200.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_0200.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_0200.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_0200.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7970","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7970"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7970\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8862,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7970\/revisions\/8862"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7968"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7970"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7970"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7970"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}