{"id":8118,"date":"2025-09-19T16:38:05","date_gmt":"2025-09-19T14:38:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2025\/09\/19\/een-concert-zonder-phones-is-een-wonderlijke-ervaring\/"},"modified":"2026-03-14T18:23:51","modified_gmt":"2026-03-14T17:23:51","slug":"een-concert-zonder-phones-is-een-wonderlijke-ervaring","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2025\/09\/19\/een-concert-zonder-phones-is-een-wonderlijke-ervaring\/","title":{"rendered":"Een concert zonder phones is een wonderlijke ervaring"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"p1 wp-block-paragraph\">\u201cDoe het licht aan! We zien je niet!\u201d klonk het van achterin de zaal.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"p1 wp-block-paragraph\">\u201cIs het zo donker?\u201d vroeg het silhouet op het podium. \u201cHeerlijk\u2026\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"p1 wp-block-paragraph\">Het bleek een geniale zet van de Zweedse singersongwriter Anna Ternheim. Ze stond letterlijk niet in de spotlights op het podium van Bitterzoet, het kleine zusje van poptempel Paradiso. Ik kon haar trouwens wel goed zien, voor zover ze zich niet verstopte achter haar lange blonde haren, maar er was te weinig licht om foto\u2019s te maken. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"p1 wp-block-paragraph\">De smartphones bleven in de zakken en dat cre\u00eberde een veel intiemere, aandachtiger sfeer in de zaal, die door de gebrandschilderde ramen toch al aanvoelt als een kapelletje. Het effect was duidelijk merkbaar toen ze na een paar nummers op gitaar achter een piano kroop en wat meer licht nodig had om de bladmuziek te kunnen lezen. Meteen gingen de phones met hun felle schermen de lucht in. Ze trokken de sfeer stuk alsof er met een stok door een spinnenweb geroerd werd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"p1 wp-block-paragraph\">Ik ben iemand die zelf graag fotografeert en filmt tijdens concerten. Ik schrijf \u2018graag\u2019 maar dat klopt niet helemaal. Het is meer een dwangmatige handeling die ik niet kan laten. Ik merkte nu ook dat het me moeite kostte, zelfs al genoot ik duidelijk meer van de muziek en beleving door geen foto\u2019s te maken, op die ene hierboven na. De phone verstoort je concentratie, een geestesgesteldheid die steeds zeldzamer wordt in een wereld die helemaal gericht is op afleiding. Ik merkte dat toen iemand voor me begon te fotograferen. Het was alsof er een steen in de vijver werd gegooid die de strakke waterspiegel vernietigt. De magie verdween meteen. Nervositeit, onrust bekroop. En je weet wat het medicijn tegen onrust is: naar je phone grijpen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"p1 wp-block-paragraph\">Ik weerstond de drang en luisterde aandachtig naar de zangeres die zong dat ze het licht uit wilde doen. Ook in de liefde wordt het gevoel intenser als er minder te zien is. En ik weet niet of het door de duisternis of het soort publiek kwam maar iedereen hield zich muisstil. Dat maak je anders alleen bij klassieke concerten mee.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"p1 wp-block-paragraph\">Misschien ken je Anna Ternheim niet. Dan is dit het moment om daar verandering in te brengen, bijvoorbeeld met <a href=\"https:\/\/youtu.be\/RaD7cU5vUvk?si=K9K7fv6EwjsskGiX\">deze cover<\/a> van een Bryan Adams hit die ze ook in Bitterzoet ten gehore bracht. Of met haar eigen, Zweedse versie van de Schotse klassieker Auld Lang Syne.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-4-3 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Minns det som ig\u00e5r (Live)\" width=\"800\" height=\"600\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/V_-dohMAzK0?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"p1 wp-block-paragraph\">\u201cAls je een writers block hebt, moet je een gitaar kopen\u201d, zei ze. Er werd gelachen want op het podium stonden zes gitaren opgesteld. Waaronder een echt country-exemplaar dat ze op de kop had getikt na een bezoek aan Nashville, een stad die ze beschreef als bedevaartsoord. Al moet je er niet gaan fietsen, had ze als Zweedse ervaren, want de Amerikaanse openbare weg is in de praktijk alleen bestemd voor auto\u2019s.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"p1 wp-block-paragraph\">Ik beschik niet over de kennis en woorden om muziek te beschrijven maar het voelde als een lentedag op een door de zon bestraalde open plek in een groen Scandinavisch woud: pril, kwetsbaar maar vol energie en hoop.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"p1 wp-block-paragraph\">Ternheim was erg onzeker, zo verzekerde ze het publiek meerdere malen. Na zes jaar afwezigheid van de podia maakt ze weer een bescheiden tour door Europa, dit was het eerste optreden. Een deel van de nummers is nieuw en wilde ze uitproberen. Een nummer waarvoor ze een antiek soort draagbaar orgel tevoorschijn haalde was zelfs nog maar half af. \u201cTerug naar de basis\u201d noemde ze het spelen met dit instrument, waar geen computerchip aan te pas kwam. Dat gold ook voor de oude bandrecorder die pontificaal op het podium stond. Alsof Ternheim wilde terugkeren naar de tijd van voor de digitalisering. Zonder van de technologie afscheid te willen nemen want dankzij de computer kan ze uit zichzelf een heel orkest vormen. Zoals ze <a href=\"https:\/\/substack.com\/@annaternheim?r=49xw4&amp;utm_medium=ios&amp;utm_source=profile\">Substack<\/a> gebruikt om met haar publiek te communiceren. Je kunt er verzoeknummers indienen voor de concerten.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"p1 wp-block-paragraph\">Een van de mooiste momenten tijdens het optreden was toen ze een toeschouwer vooraan vroeg een A4tje met de tekst van een kersverse song voor haar neus omhoog te houden zodat ze die kon lezen. De man voldeed aan het verzoek maar pakte ook zijn phone en lichtte het papier bij op het verduisterde podium. \u201cZo is het perfect\u201d zei ze. De felle maar minimale lichtbundel, de schaduwen, de kleuren. Het leek wel een barok schilderij. Dit beeld ga ik ook zonder foto nooit meer vergeten, wist ik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vanavond treedt ze <a href=\"https:\/\/www.annaternheim.com\">op in Groningen<\/a>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PS: Iedere zondagavond verstuur ik&nbsp;<strong><a href=\"https:\/\/indeweek.substack.com\/\">In de Week<\/a><\/strong>, een zeer persoonlijke nieuwsbrief over wat ik de voorbije week zag, las, meemaakte en dacht.&nbsp;Doe net als meer dan tweeduizend andere lezers en&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/in-de-week\/\">abonneer je hier gratis<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>In het donker wordt alles mooier<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8117,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[77],"tags":[20,196],"class_list":["post-8118","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-muziek","tag-iphone","tag-muziek","content-layout-excerpt-thumb"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_9298.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[{"id":551,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2006\/05\/08\/camille\/","url_meta":{"origin":8118,"position":0},"title":"Camille","author":"Francisco","date":"8 mei 2006","format":false,"excerpt":"Zaterdagavond naar Camille geweest in Brussel. Haar cd Le Fil staat al bijna een jaar in de top 20 van Amazon.fr maar in Nederland - amper 100 kilometer boven de Franse taalgrens - kent vrijwel niemand haar. Behalve dan misschien als zangeres van Nouvelle Vague dat Engelstalige new wave covers\u2026","rel":"","context":"Soortgelijk bericht","block_context":{"text":"Soortgelijk bericht","link":""},"img":{"alt_text":"cambr.jpg","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/log\/img\/cambr.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":5962,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2023\/05\/18\/gewiste-geschiedenis\/","url_meta":{"origin":8118,"position":1},"title":"Gewiste geschiedenis","author":"Francisco","date":"18 mei 2023","format":false,"excerpt":"\u201cMoedige vrouwen worden vergeten, moordzuchtige mannen worden herinnerd.\u201d Het is een zin die gisteravond vanaf het podium van de Schouwburg klonk en blijft hangen. Ik moest denken aan Violet Gibson, over wie ik recent schreef. En aan Mary Seacole. En ik zou er aan meer willen denken maar ja, heldinnen\u2026","rel":"","context":"In &quot;Kunst&quot;","block_context":{"text":"Kunst","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/kunst\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_3717-scaled.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_3717-scaled.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_3717-scaled.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_3717-scaled.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_3717-scaled.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/img_3717-scaled.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":346,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2005\/04\/17\/nancy-sinatra\/","url_meta":{"origin":8118,"position":2},"title":"Nancy Sinatra","author":"Francisco","date":"17 april 2005","format":false,"excerpt":"Het mooiste moment van het optreden in de volgepakte grote zaal van de Rotterdamse Schouwburg zat ergens tegen het einde. Nancy Sinatra pakte een camera en begon vanaf het podium foto's te maken van het publiek dat al even enthousiast aan het fotograferen was. Dankzij de digitale camera zijn we\u2026","rel":"","context":"Soortgelijk bericht","block_context":{"text":"Soortgelijk bericht","link":""},"img":{"alt_text":"nancy.jpg","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/log\/images\/nancy.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":4762,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2021\/12\/12\/de-sensatie-van-het-duistere\/","url_meta":{"origin":8118,"position":3},"title":"De sensatie van het duistere","author":"Francisco","date":"12 december 2021","format":false,"excerpt":"Normaal schrijf ik over kunst als een soort tips, dingen die je nog kunt gaan zien of ervaren. Maar een tijdje terug bezocht ik een installatie in Amsterdam die inmiddels verdwenen is en die je vermoedelijk ook nooit meer zult kunnen bezoeken. Dat is jammer want het was een zeer\u2026","rel":"","context":"In &quot;Kunst&quot;","block_context":{"text":"Kunst","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/kunst\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/4af6bb51-77c8-4884-9e06-954413609b07.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/4af6bb51-77c8-4884-9e06-954413609b07.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/4af6bb51-77c8-4884-9e06-954413609b07.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/4af6bb51-77c8-4884-9e06-954413609b07.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/4af6bb51-77c8-4884-9e06-954413609b07.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x"},"classes":[]},{"id":1063,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2008\/10\/13\/emiliana-torrini-een-dronken-elfje\/","url_meta":{"origin":8118,"position":4},"title":"Emiliana Torrini, een dronken elfje","author":"Francisco","date":"13 oktober 2008","format":false,"excerpt":"Haar stem is als een Fisherman's Friend, ijl, scherp en gemakkelijk tranentrekkend. Gisteravond trad ze op in Paradiso, Emiliana Torrini, een IJslandse met een Italiaanse vader. Bij binnenkomst in de poptempel blijkt haar merchandise te bestaan uit geurkaarsen. Ze ziet er uit als een elfje, het haar in gevlochten strengen\u2026","rel":"","context":"Soortgelijk bericht","block_context":{"text":"Soortgelijk bericht","link":""},"img":{"alt_text":"torrini.jpg","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/log\/img\/torrini.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":6700,"url":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2024\/03\/03\/zo-hoor-je-het-eens-van-een-ander\/","url_meta":{"origin":8118,"position":5},"title":"Zo hoor je het eens van een ander","author":"Francisco","date":"3 maart 2024","format":false,"excerpt":"Een man stormt het podium op en danst op luide Iraanse hardcore dansmuziek. Zijn lijf beweegt soepel, hij danst met flair, zijn gezicht straalt en met zijn armen zwaait hij alsof hij de zaal wil optillen. Dat lukt hem ook. Het publiek gaat ritmisch klappen. Er ontstaat een feeststemming. Plots\u2026","rel":"","context":"In &quot;Theater&quot;","block_context":{"text":"Theater","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/category\/theater\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/samini.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/samini.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/samini.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-content\/\/samini.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8118","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8118"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8118\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8815,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8118\/revisions\/8815"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8117"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}