\u201cO jij, ook al. Iedereen heeft het er over\u2026,\u201d reageerde een vriendin nadat ik haar vertelde dat ik in Yesteryear was begonnen. Ik moest inwendig grinniken want op de cover van het boek staat een blurb van The Independent: \u201cHet boek waar iedereen het over heeft.\u201d Dat was dus in ieder geval waar.<\/p>\n\n\n\n
Als ik je in een korte zin vertel waar het boek over gaat snap je ook wel waarom: een hedendaagse tradwife influencer met miljoenen volgers wordt wakker in 1855. Dat klinkt heerlijk. Tenminste als je een afkeer hebt van tradwives. Als je verlekkerd van mening bent dat die wel eens een lesje kunnen gebruiken. Dat is natuurlijk een paternalistische reactie die haaks staat op de feministische gedachte waarmee je je op het verhaal stort maar emoties houden zich wel vaker niet aan principes. Het conflict tussen ratio en gevoel is een van de ingredi\u00ebnten van dit uitgekookte boek. <\/p>\n\n\n\n
Religie blijkt een uitstekend middel om die innerlijke strijd te temperen. Natalie, de hoofdpersoon, haalt zich bij lastige dilemma\u2019s of tegenslagen gewoon voor de geest wat God wil. Hup klaar. Dan hoef je er zelf niet meer over na te denken. Dat uitschakelen van de eigen gedachten is een terugkerend mechanisme in het boek. Kritisch nadenken is gevaarlijk, net als twijfelen. \u201cTwijfel aan je twijfels voordat je twijfelt aan je geloof,\u201d adviseert de moeder van Natalie. Het is een citaat dat ook echt populair is in de geloofsgemeenschappen van Utah, de ultraconservatieve Amerikaanse staat waar het verhaal zich afspeelt. Volgens sommigen is Natalie door schrijfster Caro Claire Burke gemodelleerd naar Hannah Neeleman<\/a> (ja, ja Nederlandse roots), een tradwife met 8 kinderen en 10 miljoen volgers die een soortgelijk leven leidt in dezelfde staat. <\/p>\n\n\n\n Dat leven van Natalie draait om een boerderij die ze gekocht heeft met het geld van haar vermogende schoonvader, een ultraconservatieve senator die op het pluche van Washington zit vastgelijmd. Haar echtgenoot is gezegend met het IQ van een borrelnootje en heeft zich ingebeeld dat hij boer is. Net zoals Natalie de rol op zich neemt van perfecte moeder. Alles om de volgers te behagen. Ze verheerlijkt in haar video\u2019s het zogenaamd pure leven, waarin de vrouw is teruggedrongen in een louter dienende rol. <\/p>\n\n\n\n De thriller, een roman zou ik het niet durven noemen, beschrijft hoe ze daar toe is gekomen. Die verhaallijn is zo geplukt uit de ziljoenen mediareportages over de zogeheten \u2018ontevreden burger\u2019. Ze voelt zich buitengesloten door vriendinnen, vindt progressieve idee\u00ebn angstaanjagend en hypocriet en haar gevoelsleven wordt overheerst door afgunst. Geheel volgens de psychologische wetmatigheid dat onder ieder minderwaardigheidscomplex een meerderwaardigheidscomplex schuilgaat – het verdienmodel van bijvoorbeeld de boerenpartij BBB – voelt ze zich superieur aan iedereen, terwijl ze hemeltergend eenzaam is.<\/p>\n\n\n\n En ja, dan wordt ze dus wakker in 1855. Hoe dat kan is de plot van het verhaal. De wens om dat te ontrafelen was denk ik ook de reden dat ik door bleef lezen. Dat was geen onverdeeld prettige ervaring. De stijl is aangepast aan het onderwerp, alles wordt uitgemolken en uitgesmeerd. Het deed me denken aan podcasts die vaak ook eindeloos doorkabbelen. Of de instagram stories waar je maar door blijft swipen terwijl de inhoud meteen verdampt. <\/p>\n\n\n\n Pas op driekwart van het boek begon de stijl me te bevallen en ik weet niet of dat komt doordat die daar echt verbeterde of dat, zoals bij social media, mijn eigen normen inmiddels murw gebeukt waren en ik alles begon te slikken.<\/p>\n\n\n\n Van reality tv weet iedereen, behalve wellicht de fervente kijkers, dat het allemaal nep is. Bij influencers gaat het bedrog nog een tandje verder. Ik moest al lezende denken aan de eerste influencer die ik ooit ontmoette, kort nadat Instagram populair werd. Ik was op een verjaardagsfeestje dat zich langs de bekende lijnen voltrok. Wat kletsende mensen in de keuken, een groepje op het balkon en in de huiskamer her en der wat neergedwarrelde introverten. Ze kwam binnen, met zo\u2019n vaart dat haar lange blonde haren wapperden. In haar kielzog een cameraman. Ze feliciteerde de jarige, draaide het volume van de audio installatie wat hoger en begon in het midden van de woonkamer te dansen terwijl de cameraman om haar heen draaide. Na een paar minuten vertrok ze weer. De volgende dag presenteerde ze aan haar meer dan 10.000 volgers – wat toen enorm veel was – een gelikt clipje over een fantastisch feest in een luxe appartement met geweldig uitzicht waar ze waanzinnig uit haar dak was gegaan. Haar volgers reageerden vol bewondering en ontzag.<\/p>\n\n\n\n Over die fakewereld gaat Yesteryear, over idoliseren maar ook over haar hordes haters die kennelijk geen groter genoegen hebben dan gal spuwen. Het is de extreem gepolariseerde wereld die sociale mediabedrijven uit winstbejag gecre\u00eberd hebben. Ik ben oud genoeg om me nog te herinneren dat Twitter, Insta en dergelijke vooral leuk waren en haat zeldzaam was. Das war einmal. <\/p>\n\n\n\n Yesteryear is duidelijk geschreven voor een publiek van social media gebruikers maar blijft zelf ver weg van het vitriool. Wie verlekkerd denkt te gaan lezen hoe een tradwife aan gort wordt geschreven komt bedrogen uit. Integendeel, de auteur lijkt dat gif juist te willen neutraliseren. Alsof ze de oorlog tussen tradwives en feministen tot een bestand wil brengen. Wat niet wegneemt dat vrijwel alle personages in het verhaal overkomen als karikaturen.<\/p>\n\n\n\n Ik kwam het boek tegen in The Guardian onder de kop: 70 brilliant books for the summer<\/a>. Het woord briljant is sinds de opkomst van sociale media nogal aan inflatie onderhevig, net als fantastisch, geniaal, etcetera. Wie aandacht wil trekken grijpt immers al snel naar superlatieven, zo weet iedere marktkoopman en marktkoopvrouw. En sociale media zijn een niet aflatend gevecht om aandacht. Die inflatie is doorgedrongen tot de massamedia, zelfs in een bastion als The Guardian kennelijk, want briljant zou ik Yesteryear niet willen noemen, op het gegeven na: tradwife belandt in het jaar 1855. <\/p>\n\n\n\n Het boek wekt de indruk precies dat te zijn waar het zich tegen afzet. Nog voordat het gepubliceerd werd, was de film al bij Amazon in de maak. Anne Hathaway acteert er in en is ook de producent. Ze wordt in het nawoord bedankt voor haar adviezen. Het voelt allemaal een beetje als een marketingconcept.<\/p>\n\n\n\n Die miljoenen lezers en kijkers zullen er ongetwijfeld komen. En toegegeven, ik las de 432 pagina\u2019s in rap tempo uit. Maar na afloop had ik wel het gevoel alsof ik de hele avond stories had gekeken.<\/p>\n\n\n\n Yesteryear<\/a> door Caro Claire Burke<\/a>. Park uitgevers. Ik las het via Kobo Plus in Nederlandse vertaling.<\/p>\n\n\n\n Om minder afhankelijk te zijn van social media maak ik iedere zondag een nieuwsbrief met tips, ervaringen en idee\u00ebn. Abonneer je nu gratis<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"