{"id":9482,"date":"2026-10-25T20:30:30","date_gmt":"2026-10-25T19:30:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/?p=9482"},"modified":"2026-10-25T22:57:42","modified_gmt":"2026-10-25T21:57:42","slug":"moord-in-de-stiletcoupe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.franciscovanjole.com\/blog\/2026\/10\/25\/moord-in-de-stiletcoupe\/","title":{"rendered":"Moord in de stiltecoup\u00e9"},"content":{"rendered":"\n

Een van mijn favoriete ergernissen belandde deze week in het publieke debat. Het is geen ergernis in de zin van \u2018ha, ff me lekker ergeren\u2019, zoals mensen bijvoorbeeld iedere avond VI of een ander laag IQ-programma aanzetten, \u2018heerlijk hoef ik even niet na te denken\u2019. (Als nadenken je moeite kost, moet je je afvragen of je het juist niet te weinig doet).<\/p>\n\n\n\n

O wacht, zie je? Zie je? Daar begint het gedonder al. Dit is precies de reden waarom ik dit stuk niet wilde gaan schrijven. Alleen al de gedachte aan de ergernis verandert me in een wild om zich heen slaande proleet. In werkelijkheid wil ik natuurlijk helemaal niet afgeven op mensen met een laag IQ. Ik vind ze heel aardig. Ik heb zelfs veel ex-vrienden met een laag IQ. Niks mis mee.<\/p>\n\n\n\n

Het is de pure razernij die me zo maakt. Dat is het kenmerk van de ware ergernis. Het verandert je in iemand die je niet wilt zijn. Van een zachtaardig, goed geluimd en ontspannen persoon word je in een mum van tijd een doorgeslagen, bloeddorstige maniak. Als wapenbezit hier vrij was, net als in de VS, stond ik niet voor mezelf in.<\/p>\n\n\n\n

Ik heb het dan natuurlijk over mobiel telefoongebruik, met name in het openbaar vervoer. De trein om precies te zijn. Je stapt in een coup\u00e9, er heerst stilte of hooguit wat geroezemoes van converserende reizigers, iedereen respecteert elkaar. Je pakt een boek om lekker te lezen. En dan, dan gaat er een zitten bellen. Of TikTok clipjes bekijken met het geluid op de speaker. Weg. Alles weg. <\/p>\n\n\n\n

Het is alsof iemand met modderige laarzen over de witte vloer loopt. Nee, dat is een te milde vergelijking. Het is alsof iemand met een sloopkogel door Madurodam gaat. En ik? Ik verander in een denkbeeldige moordenaar. “You talking to me?” bijt ik in stilte het vensterglas toe terwijl ik hardnekkig naar buiten staar in een poging mijn woede onder controle te krijgen.<\/p>\n\n\n\n

Ik ben natuurlijk niet de enige. Verre van. De prangende kwestie werd in het publieke debat ge\u00efnjecteerd door Andy Burnham, de nieuwe Britse premier. Die man heeft wereldproblemen op te lossen dus dat hij dit meteen na zijn aantreden aankaart zegt wel iets over hoe erg het is. \u201cWe hebben allemaal wel eens in de trein gezeten terwijl iemand keihard muziek of video\u2019s op zijn telefoon afspeelde. Dat werkt op je zenuwen en kan de reis al snel verpesten,\u201d zei hij in een verklaring<\/a>. Hij komt met een campagne met als slogan \u201cdeel de coup\u00e9, niet de herrie\u201d, compleet met forse boetes. Al zou ik zelf liever celstraffen zien, inclusief sensorische deprivatie. Ik ben weliswaar principieel tegen martelen maar\u2026 nou ja, je snapt het wel.<\/p>\n\n\n\n

De Volkskrant wijdde daarop een artikel<\/a> aan het nijpende maatschappelijke probleem met daarin deze veelzeggende alinea die me helemaal de haren uit mijn hoofd deed trekken:<\/p>\n\n\n\n

De NS krijgt weinig meldingen over soortgelijke overlast, volgens een woordvoerder. En mochten reizigers dergelijke hinder ervaren, dan doen ze er volgens de NS goed aan zelf de desbetreffende persoon aan te spreken. \u2018Als je het vriendelijk vraagt, passen mensen zich negen van de tien keer aan.\u2019<\/em><\/p>\n\n\n\n

Het bevestigt mijn beeld dat mensen die bij de NS werken – of daar in ieder geval iets doen waar ze voor betaald krijgen – zelf nooit met de trein reizen. Daar ga ik ook maar van uit omdat ik zelfs in het geval van de NS nog geloof in de goedheid van de mens. Ze zullen dus gewoon niet beter weten, want anders is hun beleid puur sadisme. <\/p>\n\n\n\n

Als gevolg van deze wereldvreemdheid hebben de NS inmiddels drie(!) verschillende soorten aanduidingen voor stiltecoup\u00e9s. Er zijn treinen waar met grote letters Stilte op de ramen staat. Dan hebben ze andere treinstellen waar drie verschillende coup\u00e9s zijn: stilte, werk en klets. Het onderscheid worden aangegeven met pictogrammen op de deuren die een studie hi\u00ebroglyfen vereisen, om te kunnen begrijpen wat ze betekenen. In de nieuwste treinen hebben ze het weer veranderd. Nu is de aanduiding voor de stiltecoup\u00e9s verstopt in een klein pictogram boven de deur. Alleen ervaren reizigers weten dat. <\/p>\n\n\n\n

De NS wijzigt dus keer op keer de aanduiding, zodat die nooit ingeburgerd raakt. Stel je voor dat de overheid dat zou doen met verkeersborden. Dat je om de 5 jaar een nieuwe bord hebt voor voorrangsweg. Het zou niet kunnen. Alleen al de verzekeringsmaatschappijen zouden meteen protesteren en dat is zo’n deel van de samenleving waar de immer regerende VVD wel naar luistert.<\/p>\n\n\n\n

De NS laat de handhaving van het reiscomfort dus over aan de reizigers. \u2018Als je het vriendelijk vraagt\u2026\u2019  Ze hebben geen idee. Ik doe dat, vaak zelfs, maar het werkt alleen bij iemand die tegenover je zit of vlak naast je. Anders moet je steeds opstaan – bij ieder station kan er een nieuwe kletser instappen – om het vriendelijk te vragen. “Sorry dat het bordje zo klein is maar….”<\/p>\n\n\n\n

De reacties vari\u00ebren. De een schrikt en schaamt zich – \u2018excuus, wist ik niet\u2019 – de ander wordt boos – \u2018waar staat dat dan?\u2019 Ik heb voor beiden begrip, maar het betekent wel dat alle reizigers opgezadeld zitten met een vervelende situatie. De bellers, de slachtoffers, de overige passagiers. Een probleem dat wordt gecre\u00e9erd door de leeghoofdige marketingmalloten van de NS, die reizigers alleen kennen uit hun gelikte powerpoint-presentaties en excel-sheets. Ik vermoed dat het Gen X-ers zijn, met een kinderachtige afkeer van \u2018betutteling\u2019. Producten van het liberalisme dat door Rutte c.s. is uitgewoond tot louter individualisme. <\/p>\n\n\n\n

Maar laat ik niet opnieuw afdwalen. Tijdens de treinreis die ik deze zomer door Europa maakte viel me op dat in andere landen het bellen in de trein verboden is, dan wel ontmoedigd wordt. \u2018Telefoongesprekken kunt u op het balkon voeren\u2019 stond met grote letters in de TGV. Hoe verzinnen ze het h\u00e8?<\/p>\n\n\n\n

Telefoongesprekken zijn sowieso al vervelend, tenzij ze op fluistertoon gevoerd worden maar die modus blijken maar weinigen te kennen. Dat is allemaal nog erger geworden met de komst van de draadloze oortjes, zo\u2019n 10 jaar geleden. Daarbij moet de beller voor zich uitschreeuwen omdat de verborgen microfoons het stemgeluid anders niet oppikken. <\/p>\n\n\n\n

Het is niet alleen een achterlijk gezicht, iemand die in het niets voor zich uit kletst, maar het is ook bloedirritant. Die draadloze oortjes zijn komen overwaaien uit de VS, een land waar iedereen in de auto zit en ze gewend zijn tegen de voorruit te schreeuwen. In het land van het asocialisme is het geen probleem. <\/p>\n\n\n\n

In Europa weten we dat niet maar de VS kent amper zogeheten third spaces<\/em>, plekken die niet priv\u00e9 of werk zijn en waar je socialiseert met vreemden. De Texaanse Avery Arnett legt dat in onderstaande video goed uit.<\/p>\n\n\n\n

\n
<\/div>
<\/div>
<\/div><\/div><\/div>
<\/div>
<\/path><\/g><\/g><\/g><\/svg><\/div>
View this post on Instagram<\/div><\/div>
<\/div>
<\/div>
<\/div>
<\/div><\/div>
<\/div>
<\/div><\/div>
<\/div>
<\/div>
<\/div><\/div><\/div>
<\/div>
<\/div><\/div><\/a><\/div><\/blockquote>