Kijk, ik schiet \u2018m dood. Haha! Als ik het zo opschrijf klinkt het misschien een beetje barbaars maar het is een vaak terugkerende grap in masculine comedy\u2019s. Omdat ik tegen humor ben inge\u00ebnt werkt dat bij mij niet zo goed. Ik denk dan alleen maar: kon je nou echt niks anders verzinnen? Of misschien vind ik de dood gewoon niet grappig genoeg. Echte mannen vinden dat wel. Daarom trekken ze zingend en juichend naar het oorlogsfront. Om je dood te lachen.<\/p>\n\n\n\n
De Amerikaanse overheid, met name de CIA, een van \u2018s werelds grappigste comedy clubs, heeft er een handje van over de hele wereld (linkse) leiders te vermoorden. Patrice Lumumba bijvoorbeeld, de eerste gekozen premier van Congo. En Che Guevara. Anderen worden de dood ingedreven, zoals de Chileense president Salvador Allende, de eerste socialistische president, die zelfmoord pleegde toen het leger in 1973 een door de Amerikanen ge\u00efnitieerde staatsgreep in gang zette. De Amerikanen gebruikten het land vervolgens als proeftuin voor vergaande neoliberale experimenten die daarna naar andere landen werden ge\u00ebxporteerd, zet bijvoorbeeld Naomi Klein duidelijk uiteen in haar boek Shock Doctrine. Maar laat me niet meteen afdwalen.<\/p>\n\n\n\n
De film Wild Horse Nine die deze week in premi\u00e8re ging is een comedy over dat fenomeen. Veteranen als John Malkovich, Sam Rockwell en Steve Buscemi spelen CIA-agenten die dood en verderf over de wereld zaaien en nu de Chileense staatsgreep voorbereiden. Die coup is een verhaal op de achtergrond. De film, die zich afspeelt op Rapa Nui, ook wel bekend als de Paaseilanden, gaat over de warme relatie tussen deze mannen die zich vooral uit in onderling gescheld. In iedere zin gebruiken ze wel drie keer het woord fuck. Om te lachen. Critici zijn laaiend enthousiast en verwachten dat de film overladen gaat worden met Oscars.<\/p>\n\n\n\n
Ik ging dan ook enthousiast naar de bios maar vond er geen bal aan. Of dat voor de rest van het publiek ook geldt weer ik niet. Naast en voor me zaten wel twee mannen op hun telefoon te appen. Ik verveelde me dusdanig dat het me niet eens stoorde terwijl dergelijk gedrag in andere gevallen al snel op een handgemeen uitloopt als ik ze als echte man luid vloekend tot de orde roep. Als ik ze niet ter plekke doodschiet. Haha!<\/p>\n\n\n\n
Maar even serieus. Het zijn natuurlijk fantastische acteurs en John Malkovich zet weer een geweldige John Malkovich neer, zoals alleen hij dat kan, maar ik kon de humor toch niet smaken. Daarvoor is het te veel alweer een weinig originele of creatieve film die draait om emotioneel onvolwassen, gewelddadige mannen zonder dat hun beperking echt onder de loep wordt genomen. Een oude mannenfilm ook, met wat jongere vrouwen in bijrollen ter versiering. Serieus, is dit 2026?<\/p>\n\n\n\n
Ik zal ongetwijfeld wat gemist of niet begrepen hebben. De – veelal mannelijke – recensenten spreken vol bewondering over de geportretteerde mannenvriendschappen. Dat kan het ook zijn, ik heb gewoon niet zoveel met dat type buddy-relaties. Ik trek in het weekend ook geen lycrapakje aan om luid schreeuwend en spuwend in groepsverband fietspaden en polderdijken onveilig te maken. LOL.<\/p>\n\n\n\n
Wat ik ronduit ongemakkelijk vond aan de film was de setting. Ik vind de staatsgreep in Chili eerlijk gezegd geen grappig decor. Wellicht omdat ik te veel mensen ken die daardoor hun land moesten ontvluchten. Maar ook om de manier waarop het gebruikt is.<\/p>\n\n\n\n
In een sc\u00e8ne zie je in een klein caf\u00e9 zogenaamd de wereldberoemde zanger Victor Jara optreden zonder dat daar verder op ingegaan wordt. De zanger heeft in werkelijkheid nooit een voet aan de grond gezet in Rapa Nui. Na de staatsgreep werd hij gearresteerd en gemarteld. De militairen verbrijzelden zijn vingers en hielden hem toen spottend een gitaar voor met de opdracht nog eens wat linkse liedjes te spelen voor de duizenden andere politieke gevangenen die in het stadion werden vastgehouden. Daarna vermoordden ze hem. Dat zijn de praktijken van de CIA. In de film zijn geen liedjes van Jara te horen, zijn nabestaanden gaven daar geen toestemming voor.<\/p>\n\n\n\n
Als je dat weet beleef je de sc\u00e8ne wellicht toch wat anders. Voor mij voelde het alsof ik naar een Duitse comedy over Anne Frank zat te kijken. Overigens wil dat niet zeggen dat je daar geen grappen over kunt maken. Ik moest bijvoorbeeld heel hard lachen om de zwarte comedy The Death of Stalin. Het is trouwens een beetje raar dat ik het gevoel heb dat ik me moet verontschuldigen voor mijn ervaring maar dat is al snel het geval bij dit soort kritiek.<\/p>\n\n\n\n
Er waren los van het politieke meer aspecten die me niet bevielen. Het gevoel bekroop me dat ik naar een regisseur zat te kijken die zijn kunstjes vertoont met geen ander doel dan daar lof voor te ontvangen. Maar vooral vond ik het allemaal oninteressant. Ik weet dat grof geweld in de VS en onder mannen tot de populairste vorm van entertainment hoort maar ik ben daar wel een beetje klaar mee.<\/p>\n\n\n\n
Het kan ook zijn dat ik het gewoon allemaal niet begrepen heb. Ik weet zelfs niet waar de titel op slaat. Het zal niet de eerste keer zijn dat ik het voor de hand liggende over het hoofd zie. Ik ben iemand die zich rot zoekt naar de leesbril op zijn hoofd. <\/p>\n\n\n\n
Om de pret helemaal te bederven moest ik tijdens het kijken denken aan Missing, de meesterlijke film uit 1982 van Costa-Gavras over de rol van de VS bij de Chileense staatsgreep. Hij kreeg daar twee Oscars voor, maar kwam ze niet ophalen. Een lezer attendeerde me er op dat de Europese cultuurzender Arte (in het Duits en Frans) nu een speciaal programma<\/a> aan deze regisseur heeft gewijd. Zo is er Z te zien<\/a>, die algemeen wordt gezien als een van de beste politieke thrillers ooit gemaakt, gebaseerd op het waargebeurde verhaal van de linkse Griekse politicus en Olympisch atleet Grigoris Lambrakis die werd vermoord door extreemrechts. Met hulp van de CIA natuurlijk.<\/p>\n\n\n\n Die twee films, hoewel tientallen jaren oud, zijn gezien de ontwikkelingen in de wereld nu wat relevanter dan de zwartgallige zelfspot van oude mankerende Amerikaanse mannen, ironisch begeleid door de gevoelige klassieker Gracias a la vida. <\/p>\n\n\n\n Echt, fuck off.<\/p>\n\n\n\n