In een Mediaspecial van de Volkskrant van vandaag schrijven negen columnisten een korte bijdrage over de vraag: Is het vrije woord vermoord? Het zijn Afshin Ellian (NRC Handelsblad), Stephan Sanders (Vrij Nederland), Leon de Winter (Elsevier), Paul Frentrop (HP/De Tijd), Sylvain Ephimenco (Trouw), J.A.A. van Doorn (Trouw), Ad van Liempt (Volkskrant), Herbert Blankesteijn (NRC Handelsblad) en ikzelf.
Hieronder mijn bijdrage (met een online toevoeging) en lees de krant voor de rest:
Natuurlijke Vijand
Het ligt voor de hand om dit stuk te vullen met beledigingen aan het adres van wijlen Theo van Gogh. Niet alleen omdat het past bij zijn stijl maar omdat een deel van zijn aanhang zich acuut tot de krant zou wenden om mijn ontslag te eisen. Net als Van Gogh houdt het meest idolate deel van zijn supporters namelijk niet van andere dan de eigen meningen, is mijn ervaring. Ik zie in hem dan ook geen ridder van het vrije woord en al helemaal niet van de mening.
Maar de dag na de moord gebeurde er iets vreemds in Rotterdam: een vriend van mij werd gearresteerd. Een kunstenaar had op de gevel van zijn atelier, naast een moskee, een engel met een leuze geschilderd. Het moskee-bestuur protesteerde en een reinigingsploeg rukte meteen uit om de volgens de autoriteiten opruiende tekst te verwijderen. Mijn vriend Wim Nottroth verzette zich daar vreedzaam tegen en werd prompt door de politie in een cel opgesloten. De leus luidde: Gij zult niet doden.
Hoe ik het ook wend of keer, ik kan het opruiende karakter van de leus maar niet achterhalen. Tenzij je jezelf bekeerd hebt tot het idee dat je mensen mag afslachten. Als zo’n leus niet mag, is de vrijheid van meningsuiting inderdaad een farce.
Diezelfde dag deed columnist Hugo Borst in het Algemeen Dagblad een bizarre constatering. De vrouw die getuige was van de moord op Van Gogh had in de media de dader beschreven: een man met een petje. Ze verzweeg dat hij een jurk droeg.
Ik realiseerde me dat ik anderen hetzelfde had horen doen.
Angst voor stigmatisering noemt Borst het. Ik geef toe dat ik daar zelf ook benauwd voor ben. In die zin is de vrije meningsuiting om zeep geholpen. Want angst is de natuurlijke vijand van vrijheid.
Het is tijd om de vrijheid terug te nemen en mijn mening te herzien: Van Gogh had gelijk.
Francisco van Jole
Toevoeging: De naam van Van Gogh in de laatste zin kan net zo goed vervangen worden door die van de schrijfster/politica Ayaan Hirsi Ali. Het is van het grootste belang dat zoveel mogelijk mensen haar gelijk omarmen zodat het nooit meer zal verdwijnen. Ongeacht wat de terroristen die het op haar leven gemunt hebben uitrichten.