Francisco van Jole

Gisteravond eindelijk Zwartboek gezien. Volgens een Britse criticus een film die draait om een topless joodse verzetsstrijdster. Die omschrijving vat in ieder geval alle obsessies van regisseur Paul Verhoeven kernachtig samen.
Ondanks het jarenlange verblijf in Hollywood van Verhoeven blijft Zwartboek trouw aan alle Nederlandse filmclichés: Al kort na de openingsscene zit er een huisgezin aan tafel te eten, er wordt gekotst, er wordt iets met stront gedaan en de seks is banaal.
Het meest trof me dat de Tweede Wereldoorlog wordt gebracht als een soort bendeoorlog waar je net zo makkelijk van partij kon wisselen als van jasje. Het is het soort geschiedsvervalsing waar filmmakers verslaafd aan zijn. In dit geval geeft het wel een extra vieze smaak omdat het kenmerk van de Tweede Wereldoorlog is dat een dergelijke overloop onmogelijk was. Het is alsof je een biopic maakt van Adolf Hitler en zijn rol laat vervullen door Denzel Washington. Ongeloofwaardig is een term die dan tekort schiet.
Het zal gezien het politieke klimaat vermoedelijk niet lang meer duren voordat er een mainstream boek of film verschijnt waarin de NSB-ers als patriottische helden worden neergezet. Zwartboek lijkt me daar onbedoeld een prima wegbereider voor.