Op de voorpagina van de Volkskrant van vandaag een stuk over het belabberde kunstklimaat in Nederland. Uit een inventarisatie ‘rijst een somber beeld op: de Nederlandse kunst is de internationale aansluiting kwijtgeraakt.’ Er wordt met een beschuldigende vinger gewezen naar het subsidiebeleid. En naar desinteresse bij de politiek: In Den Haag is cultuur een bijzaak; overheden in andere landen dragen de kunst inhoudelijk uit. ‘In Frankrijk is er nauwelijks een politicus die niet over cultuur schrijft.’
Het komt niet ter sprake maar dat gebrek aan belangstelling wordt net zo hard veroorzaakt door de media en dan in het bijzonder de kunstredacties. Kunst is in dit land een verschijnsel waar speciale reservaten voor zijn ingericht: aparte katernen en programma’s (waar vervolgens weinig publieke belangstelling voor is). In die reservaten wordt de kunst zorgvuldig doodgeknuffeld door de liefhebbers. Het kenmerk van de toon in die omgevingen is dat het publiek per definitie wordt gewantrouwd, succes kan nooit kwaliteit betekenen. En dat men voortdurend bezig is elkaar de maat te nemen. Die op uitsluiting gerichte benadering is heel effectief: Het maakt kunst in dit land tot iets waar grote groepen niets mee te maken willen hebben.
Kijk dan bijvoorbeeld eens naar de BBC waar Tracey Emin gewoon in het panel zit van Have I Got News for You en iedere kijker weet wie zij is. Zou Joep van Lieshout – aanvoerder van de KB100-lijst van succesvolle kunstenaars – bij de Nederlandse equivalent Dit Was Het Nieuws kunnen zitten? Of niet omdat het grote publiek hem niet kent? En de kunstbewakers hem meteen zouden verketteren?
foto: werk van Joep van Lieshout in Lille 2004