Francisco van Jole

We reden na een uren durende vertraging in Calais de autotrein af die onder het Kanaal doorvoert. Het plan om ruim voor middernacht thuis te zijn na een weekendje Londen was mislukt door een ‘onbekend incident’ in de tunnel. Tergend lang hadden we bij de Britse terminal moeten wachten, nu kon dan eindelijk het laatste maar grootste deel van de route afgelegd worden. Het was nacht en ik zei tegen het navigatiesysteem van mn auto ‘breng me naar huis’. Het is het enige voice-command dat ik ooit gebruik. Een vrouwelijke computerstem, die zeer mechanisch klonk maar ook licht trilde alsof ze ieder moment in huilen uit kon barsten, liet me weten: navigatie naar thuis begrepen.

Het is een oud navigatiesysteem. Zo oud dat het me niet zou verbazen als Julius Caesar het nog gebruikt heeft toen hij door Noord-Brabant trok om in de buurt van Oss honderdduizenden leden van de Usipetes en Tenctheri de pan in te hakken. Geschatte aankomsttijd 4:06 gaf het display aan. Omdat ik nu eenmaal onzeker van aard ben, checkte ik ook de routeplanner op m’n iPhone. Die meldde via dezelfde route een ETA van 4:11. Natuurlijk. Een oud Chinees spreekwoord luidt dat een man met een horloge altijd precies weet hoe laat het is en een man met twee horloges nooit. In dit geval kwam daar nog iets anders bij: mn intuïtie. Ze hebben het beide mis, dacht ik. We komen om 3:50 aan. Dat is op zich wel apart, dat je virtueel in discussie gaat met twee robots over de reisduur van een 305 kilometer lange route. Hoezo zou ik dat op de minuut beter weten dan deze apparaten? Ik win immers ook nooit van schaakcomputers.

Een eenvoudige manier om de voorspellende kracht van navigatiesystemen te verslaan is de maximumsnelheid overschrijden maar dat deed ik niet. Ik hield me de hele route steeds keurig aan de snelheidslimiet, een discipline die me ooit is bijgebracht door het Zwitsers justitiesysteem dat met snelheidsovertreders omgaat zoals de Sovjet-Unie met dissidenten. Het was stil op de weg. Alleen een aanstormende Brit, die het links rijden kennelijk nog even volhield, ging nerveus met zijn lichten seinen toen ik een vrachtwagen passeerde en hij zijn snelheid terug moest nemen van 150+ naar 120. Bij het inhalen sneed hij me, in een poging me een lesje te leren. Ik heb mezelf geleerd daar om te lachen in plaats van te gaan schuimbekken, dus ik lachte. Enigszins geforceerd weliswaar, zoals je dat soms hebt bij een komische film of cabaretier die niet zo leuk blijkt maar je geen zin hebt om je nog anderhalf uur te vervelen. Het werkte niettemin. Ik dacht terwijl ik de rode lichtjes in de verte zag verdwijnen tevreden na over het miserabele leven van mensen die leiden aan correctiedrift, altijd lopen ze zich te ergeren, altijd zijn ze bezig anderen hun regels op te leggen. Levensvreugde is hen even onbekend als een Fransman een patatje oorlog. Toegegeven, even hoopte ik nog wel dat ik de Brit straks verderop in een zee van zwaailichten om een lichtmast gewikkeld zou aantreffen en ik bedacht ook nog hoe handig het toch zou zijn om een knopje voor een lasergestuurde raketwerper op de versnellingspook te hebben, want kleineren van je af laten glijden gaat nooit zo moeiteloos als je zou willen. Maar de kalmte had toch gewonnen.

Ergens halverwege België beweerde mijn navigatiesysteem plots dat ik de snelweg moest verlaten. De paarse route op het display die ik tot nu toe blind volgde als een draad van Ariadne wilde me het verlaten, duistere Vlaamse platteland op leiden. Dat leek me niet alleen geen goed idee het was me ook een raadsel waarom de bijna huilende computer dat wilde. Domheid? Wraak? Ineens moest ik denken aan dat verhaal van Stephen King over een moordzuchtige auto. Misschien staat dat ons wel te wachten als auto’s zelfrijdend worden, een fenomeen dat de huidige spookrijders doet verbleken. Auto’s die om onverklaarbare redenen erger blijken dan de correctieterroristen, die vermeende tegenstanders van de weg duwen of je onverwacht meevoeren naar duistere stille plekken waar ze je overhoop rijden als je vertwijfeld even uitstapt. Nu snapte ik weer waarom horror-verhalen zich in de nacht afspelen, overdag werkt je fantasie niet zo, worden je gedachten niet naar dat soort ravijnen genavigeerd.

Bj het naderen van Rotterdam verdampten de macabere gedachten als mistsluiers in het ochtendlicht. Ik parkeerde de auto. Het was 3:53. Om de een of andere reden gaf dat een gevoel van overwinning.