Je hoeft geen cultuurpessimist meer te zijn om te zien dat de wereld steeds achterlijker wordt. Dat is natuurlijk al eeuwen aan de gang maar nu wordt het echt serieus.
Je ziet, ik probeer er – tevergeefs – een grapje van te maken. Dat is niet omdat ik zin heb om je te laten lachen of dat ik – OMG! – humor zou bezitten maar omdat ik je aandacht wil trekken en vasthouden. Dus lees door, het wordt echt leuk! Lachen! Hilarisch! Lachen is immers in het nieuwe denken in een wereld die verslaafd is aan amusement.
Deze week zag ik voor de tweede keer in mijn leven Idiocracy (2006), een film waarvan gezegd wordt dat het een hilarische comedy is die door de jaren heen is veranderd in een verontrustende documentaire. De filmmaatschappij was destijds uit politieke overwegingen zo bezorgd over de inhoud dat Idiocracy amper in de bioscopen te zien is geweest.
De eerste keer dat ik de film bekeek was kort na het uitbrengen op dvd in 2007 en hij maakte zoveel indruk dat ik er bijna tien jaar later alsnog een stuk over schreef. Lees dat hier om te weten waar de film over gaat.
Nu, weer tien jaar later, zag ik de film in de geweldige Rotterdamse bioscoop Kino, en bleek het voorspellende karakter alleen maar toegenomen. De compleet idiote Amerikaanse president uit de film bijvoorbeeld lijkt qua gedrag wel erg op de huidige en nog meer op de volgende, als dat bijvoorbeeld Hegseth wordt.
Tegelijkertijd zie je in de film op een onbedoelde manier ook vooruitgang. Nogal wat van de grappen uit 2006 blijken met voortschrijdend inzicht onder bedenkelijke -ismes te vallen en worden door de doelgroep van progressieve kijkers niet meer geapprecieerd.
Idiocracy laat zien hoe mensen, in dit geval Amerikanen, steeds dommer worden. Volgens Idiocracy een logisch gevolg van het verschijnsel dat slimme mensen zich niet voortplanten en domme wel.
Niemand leest meer boeken. Ze weten in de de toekomst niet eens wat dat zijn. Literatuur heeft dan dezelfde status als nu een telefoonboek. Probeer maar eens aan iemand, die na 2000 geboren is, uit te leggen wat dat laatste is. En vooral ook waarom de vermelde nummers zich beperkten tot je eigen regio. (Hier ruimte vrijhouden om daar een spitse grap over te maken).
Inderdaad, mensen lezen niet meer en worden vanzelf kortzichtiger (dat klinkt wat minder belerend dan dom). Werp bijvoorbeeld een blik op opiniepeilingen, nog zo’n verschijnsel dat verdomming in de hand werkt, en je ziet het. Van lezen daarentegen krijg je dieper inzicht in het leven, zowel in je eigen persoonlijkheid als de wereld. Met bijvoorbeeld als effect dat je er empathischer van wordt. Zegt men. Ik wil het best geloven alhoewel ik het publiek van literaire bijeenkomsten reken tot het ergste soort dat ik ken. Nu ik dit zo opschrijf begin ik wel ineens te twijfelen aan mijn eigen intelligentie. Ook dat nog.
Maar ho even! Op YouTube vind je de serie ‘In de handtas van een Parisienne’. Dat klinkt als een typisch voorbeeld van de verdommingscultuur maar ik zag een posting waarin op het tegendeel gewezen werd. Nogal wat Parisiennes dragen namelijk altijd een boek bij zich. Dat past ook helemaal in de trend om je los te rukken van het verslavende scherm, dat zoals bekend je hersenen op dezelfde manier bereidt als een magnetron een kant-en-klaar maaltijd.
Alleen… die hernieuwde leeshonger beperkt zich voornamelijk tot vrouwen. Ga naar een boekwinkel en je ziet het. Het fenomeen is zo sterk dat er ongeletterde mannen zijn die doen alsof ze lezen, om zo indruk te maken op boekenliefhebsters en te pogen hun aandacht te trekken. De man denkt daarbij ongetwijfeld dat hij slim is (haha) maar je hoeft natuurlijk Sartre – of liever Simone de Beauvoir – niet gelezen te hebben om te weten hoe kortzichtig dat is.
Het valt me 20 jaar later ook op dat Idiocracy is gemaakt door mannen. Terwijl in werkelijkheid de vrouwen slimmer zijn geworden en de mannen dommer. De mannen weten dat zelf ook, daarom is vrouwenonderdrukking weer zo’n hot item aan het worden in rechtse mannenkringen. Ze zijn niet alleen bang voor het spook van omvolking, ze vrezen ook de slimme vrouwen.
Met dat inzicht lijkt het tijd voor een nieuwe variant op Idiocracy, een comedy waarin vrouwen slim zijn en mannen achterlijk. O wacht, die is er al: Barbie. Rest de vraag of die over 20 jaar ook als een documentaire voelt. Aan Kens geen gebrek in ieder geval. Haha.
Om minder afhankelijk te zijn van social media maak ik speciaal voor jou iedere zondag een nieuwsbrief met tips, ervaringen en ideeën. Abonneer je nu gratis.