Tiere und andere Menschen is een van de mooiste documentaires die ik in tijden zag en het gekke is: je kunt ‘m nergens bekijken.
De docu toont het leven van wezens in een dierenasiel in Wenen, met een geschiedenis van 170 jaar een van de oudste ter wereld. Het is een enorm opvangcentrum met veel honden en katten maar ook slangen, vogels en zelfs apen. Gedumpt of in beslag genomen. Daarnaast komt er nog een hele reeks wilde dieren voorbij die gewond zijn geraakt, meestal door toedoen van mensen, zoals een zwaan die een vishaak binnen heeft gekregen.
De meeste beelden zijn vanaf een vast camerastandpunt gedraaid, louter observerend. In die zin doet de docu denken aan Our Daily Bread, een Zwitsers meesterwerk over de voedselproductie. Soms is het dier niet helemaal in beeld. Het maakt dat je als kijker een beetje in dezelfde positie komt als de geobserveerde in kwestie: opgesloten. Zonder dat het naar wordt want voor de dieren wordt zo goed mogelijk gezorgd door een heel leger medewerkers, van schoonmakers tot dierenartsen. Je ziet ze hun werk doen, hoort ze met elkaar en de dieren praten. Zonder enig commentaar of uitleg. Er zijn grappige, ontroerende en uiterst meelijwekkende scenes.
Aan een groep belangstellenden legt een medewerker uit hoe dieren communiceren en spreekt daarbij een sleutelzin uit voor de docu: dieren willen ons iets duidelijk maken maar wij zijn niet in staat hen te begrijpen. Dat gevoel bekruipt je tijdens de docu. Je ziet de dieren die in de steek gelaten zijn en vraagt je af hoe het hen voor moet zijn. Je verplaatst jezelf als het ware in het dier. Dat geeft Tiere und andere Menschen een enorme empathische kracht. Je voelt tijdens het kijken een verandering optreden, alsof je moet toegeven aan sentimenten die je anders in toom houdt. Toch is de docu op geen enkele manier sentimenteel.
Ik bekeek de docu, een debuut dat twee jaar terug meen ik op idfa te zien was, via de Amerikaanse versie van iTunes. In Europa is de docu tot mijn verbazing niet in de bios geweest en zo ver ik kan nagaan nergens online te zien. Ook in de informatiemaatschappij worden deze dieren vergeten.