Toen ik Rose bekeken had, lag ik verpletterd op de bank en vroeg me serieus af wat ik in hemelsnaam over deze film zou kunnen schrijven. Ik maakte snel wat aantekeningen en begon de volgende ochtend te tikken. Er kwam een heel ander verhaal uit dan ik verwachtte. En dat is tekenend voor de film.
Verwachtingen vormen de grootste vijand van vakantie en zijn bron van de meeste ruzies. Je hebt een beeld van hoe het zou moeten zijn maar dat pakt anders uit. In plaats van genot is er plots ergernis. Het komt ook nog eens allemaal door de ander. De stress waar de reis mee gepaard gaat is als spiritus op de gloeiende frustratie en bam, daar staat de boel in de hens en volgt er een explosie van emoties.
Dat patroon is een element van Rose, een Deens komisch drama over een groepsreis per touringcar naar Parijs. Ja, dat is net zo erg als het klinkt. Maar het is nog erger. Ellen en haar nieuwe partner Vagn maken de reis met haar zus Inger die schizofreen is. Dat laatste brengt met zich mee dat Inger zich nogal onaangepast en onvoorspelbaar gedraagt in gezelschap. Ieder moment kan de stemming omslaan. Op een medepassagier die haar tijdens de reis stilletjes aanstaart reageert ze luid met “Wat is er? Wil je soms met me neuken?”
Zo trekt een buslading vol ongemakkelijkheid, die wisselt tussen vermakelijkheid en hartverscheuring, door Europa. Net als de medepassagiers weet je als kijker af en toe niet meer waar je het zoeken moet.
En dan is er Parijs. Die geweldige stad waar iedereen met een romantische inborst naar verlangt maar die ook onzeker maakt. In 1997, het jaar waarin de film speelt, deden de Parijzenaars nog niet aan Engels, ook niet met de menukaarten. Wat voor iedereen die geen Frans spreekt best een uitdaging is, maar zeker voor deze groep Denen terwijl de ober ongeduldig met zijn notitieblok in de aanslag staat. Het mooie van Rose is dat regisseur Niels Arden Oplev het zenuwslopende tafereel in het restaurant weet te veranderen in een magische ervaring, zoals dat inderdaad kan gebeuren op vakantie. Het ergste blijkt uiteindelijk vaak het mooiste.
De film zit vol met subtiliteiten. Zo zijn alle Denen bijzonder onaantrekkelijk en worden de Franse rollen vertolkt door knappe acteurs. Zoals op vakantie de lokale bevolking inderdaad vaak voor de schoonheid zorgt.
De film laat ook zien hoe je de tuin van Monet, waar hij zijn beroemde waterlelies schilderde, op de meest romantische manier kunt bezoeken. Of nou ja, romantisch, in werkelijkheid is de methode gebaseerd op een medische aandoening die Monet had. Oplev maakt er een indrukwekkende mooie ervaring van, zoals hij ook de verschrikking van schizofrenie weet om te zetten in vertedering en zelfinzicht.
Oplev is bekend van de thriller The Girl with the Dragon Tattoo maar Rose is van een andere orde. Het verhaal is gebaseerd op zijn eigen ervaringen met zijn schizofrene zus. Aan het begin van de film wordt dat ook vermeld: gebaseerd op echte gebeurtenissen.
Dat is ook het gevoel dat de film je geeft. Het is een oprechte vertelling vol liefde, al sijpelt de zwartgallige humor door de dramatische gebeurtenissen heen.
Het verhaal speelt kort na het verongelukken van prinses Diana, dat veroorzaakte bij veel mensen een schok en verdriet en die stemming drukt op de film. Altijd kan er iets gebeuren dat je wereld verwoest. Kwetsbaarheid is waar Rose om draait.
Dan speelt er op de achtergrond nog een tragische liefdesgeschiedenis. Inger heeft 20 jaar eerder in Parijs een intense romance beleefd die wreed gecrasht is. De vraag doemt tijdens de film op of ze daardoor zo is geworden.
Ergens wordt in de film opgemerkt dat iemand fouten begaat omdat hij zichzelf niet in de hand heeft, omdat zijn gevoel sterker is dan hijzelf. Inger blijkt niet de enige die zichzelf niet onder controle heeft. Dat gegeven keert steeds terug in de film, dat het leven groter is dan wijzelf. Het is een besef dat tot empathie leidt maar ook tot de notie dat we geen idee hebben wat we elkaar aan doen om onszelf te beschermen. Dat klinkt misschien wat cryptisch maar als je de film ziet begrijp je het wel.
Rose is online te zien, onder meer bij Picl.
PS: Iedere zondagavond verstuur ik In de Week, een exclusieve. persoonlijke nieuwsbrief over wat ik de voorbije week zag, las, meemaakte en dacht. Abonneer je nu, gratis.