Op de dag dat de Catalaanse separatistenleider Puigdemont zich meldde bij de Belgische politie vanwege een arrestatiebevel van Spanje zag ik via iTunes de film King of the Belgians. Die komedie gaat over de Belgische koning Nicolaas III die op staatsbezoek is in Istanbul als de Walen plots de onafhankelijkheid uitroepen en zijn koninkrijk in tweeën scheurt.
Nicolaas, een man met weinig capaciteiten die zijn koningschap gelaten ondergaat, wil naar huis om zijn land te redden met een historische toespraak maar als gevolg van een zonnestorm ligt al het vliegverkeer plat. Daarom reist hij met zijn kleine delegatie – min of meer illegaal – over land, dat wil zeggen over de Balkan, het deel van Europa dat eind vorige eeuw driftig en vaak bloedig geëxperimenteerd heeft met separatisme. Je begrijpt, er vallen lessen te leren.
King of the Belgians is geen komedie waarbij je schuddebuikend over de grond rolt maar bezorgde me constant plezier. Dat komt ondermeer omdat de film drie lagen kent. Twee zijn het verhaal van de koning en zijn land en dat van een documentairemaker, een aan lager wal geraakte oorlogsverslaggever, die de tocht bij toeval vastlegt. Maar daar bovenop ligt het verhaal van de film zelf. Die lijkt spontaan gemaakt met minimale middelen, alsof de acteurs door de Balkan trokken en het verhaal ter plekke verzonnen werd. Het is een soort film over een film in een film. Dat Droste-effect leidt er toe dat de film je meezuigt en het ongeloofwaardige verhaal steeds realistischer overkomt.
De roadmovie voltrekt zich voornamelijk op het platteland en we zien een Europa dat vrijwel nooit aandacht krijgt. Met mooie scenes over hoe we daar toch onderdeel van zijn. Kijk en je zult volgende keer als je een pot Bulgaarse yoghurt uit het zuivelvak pakt aan deze film denken.
Ondertussen worstelt de koning met zijn toespraak en existentiële vragen. Wanneer zijn we gelukkig? Zo gauw geluk gekoppeld wordt aan ‘als’ is het afwezig, leert hij. En dat vertelt de film. Pluk de dag. Koester wat je hebt. Dan hoef je je ook niet op een dag te melden bij een Belgisch politiebureau omdat je de illusie najaagt dat je alleen gelukkig kunt zijn als een eigen ministaat op deze planeet hebt.
King of the Belgians is online via verschillende kanalen te huur. Zie hier een overzicht.