Francisco van Jole

Van sommige zaken begrijp ik niet dat ik ze me nooit eerder heb afgevraagd. Dit bijvoorbeeld: waarom zit er op Zwitserse auto’s een sticker met CH? Zwitserland kent vier officiële talen. In het Duits heet het land Die Schweiz, in het Frans La Suisse, in het Italiaans La Svizzera en in het Reto-Romaans (het oer-Zwitsers dat nog door heel weinig mensen gesproken wordt) Svizra.

Dus… vanwaar die CH?

Ik vermoedde altijd dat het voor Chuisse stond of Sweich, of een ander geheim woord dat ik niet kende, maar het is de afkorting van Confœderatio Helvetica. Latijn. Het betekent Zwitserse confederatie.

Daar kwam ik achter tijdens een slapeloze nacht waarbij ik nog een paar zaken achterhaalde die ik zo fascinerend vind dat ik ze je niet wil onthouden.

Een confederatie dus. Dat is een nogal aparte staatsvorm, het is een samenwerking tussen verschillende staten op basis van een verdrag. Ik geloof dat eigenlijk alleen Zwitserland zo in elkaar steekt. Al wordt bijvoorbeeld de Europese Unie ook wel als een soort confederatie beschouwd.

Het kenmerk van een confederatie is namelijk dat je er uit kunt stappen (Brexit!) – in tegenstelling tot een federatie zoals Duitsland of de VS. Het is heel grappig maar de EU en Zwitserland lijken qua organisatie meer op elkaar dan je zou denken. Terwijl de EU-haters Zwitserland juist vaak als hun grote voorbeeld zien. Maar goed, die zien wel meer verkeerd.

De meertaligheid doet aan de EU denken, de verschillende culturen. Duitse Zwitsers zijn echt anders dan de Franse Zwitsers om maar te zwijgen van de Italiaanse en tegelijk zijn het allemaal echt Zwitsers. Zoals wij allemaal Europeanen zijn, daar kom je snel achter als je bijvoorbeeld de VS bezoekt of Michael Moore’s Where to invade next? bekijkt.

In een confederatie zijn de deelstaten onafhankelijk en is de macht van het landsbestuur beperkt. Ik acht de kans groot dat je niet weet wie de premier of president van Zwitserland is. Sterker nog, dat je niet eens weet of ze die wel hebben. Spoiler: president en premier zijn dezelfde persoon en die taak wordt ieder jaar gerouleerd. Vandaar dat je het niet weet. Het is momenteel trouwens de sociaal-democraat Alain Berset. Als je zijn X-feed bekijkt denk je dat hij aan het hoofd van de VN staat, alleen al vanwege de verschillende talen.

Het land lijkt ook op de EU in de zin dat de buitengrenzen streng bewaakt worden maar intern er vrij verkeer is tussen de 26(!) onafhankelijke staten, die ook wel kantons worden genoemd. En er wel een leger is maar dat er ook aparte opvattingen op na houdt. Zo is de luchtmacht alleen tijdens kantooruren actief. Dat is geen grap.

In het Duits heet het land officieel Schweizerische Eidgenossenschaft. Het Zwitserse Eedgenootschap. Dat komt van een verdrag dat drie kleine staatjes, waaronder de naamgever Schwyz, in 1291 met elkaar sloten. Later sloten de andere zich daarbij aan.

Op Wikipedia kun je de historische tekst in het Nederlands lezen. Het is een interessant verhaal. Er staat onder meer in: “Met het oog op alles wat gebeuren kan, heeft elke gemeenschap beloofd de andere zo nodig te hulp te komen en indien vereist op eigen kosten zich teweer te stellen tegen agressie van kwaadwillende lieden en onrecht te wreken. Om dit daadwerkelijk en zonder slinkse bedoelingen na te leven hebben ze een plechtige eed afgelegd.” Vandaar dus de term eedgenootschap.

Je leest in de tekst dat de staten weten dat ze in hun eentje kansloos zijn tegen vijanden. Daarom moeten ze samenwerken en ook wat dat inhoudt. “In geval van onenigheid tussen leden van de bond moeten de verstandigsten onder hen naar voren komen en naar hun goeddunken het onderlinge geschil beslechten, en als een partij de uitspraak afwijst, moeten de andere leden van de bond tegen haar optreden.”

En daarom staat er dus CH op de auto’s. Waarbij me overigens opvalt dat er veel zonder zo’n sticker rondrijden. Die gaan kennelijk nooit de grens over.

Maar eigenlijk wilde ik iets heel anders vertellen. Over de dierenwetten die ze hier hebben.

In de stad Thun zag ik op straat de kooien die hierboven op de foto staan. Het lijken hondenhokken met een slot. Waarom? Misschien voor als je als hondenbezitter boodschappen gaat doen – het was bij een winkelcentrum – of even wilt gaan zwemmen – ze stonden naast de rivier.

Ik probeerde er al googelend achter te komen en ontdekte toen dat Zwitserland speciale dierenwetten heeft. Voor huisdieren.

Hou je vast.

Zo is iedere kattenbezitter verplicht een krabpaal te installeren. En is iedere hondenbezitter verplicht om het dier niet langer dan vier uur alleen te laten. Om te voorkomen dat dieren vereenzamen moeten zowel hond als kat dagelijks met mensen in contact komen. Voor honden geldt dat ze dagelijks minstens een andere hond moeten zien. Voor katten geldt dat ze minstens visueel contact moeten hebben met andere katten als ze een dag zonder mensen moeten doorbrengen. Heb je meerdere katten in huis dan moeten ze allemaal hun eigen kattenbak hebben.

Het is ter voorkoming van eenzaamheid ook verboden om groepsdieren als cavia of vogel alleen in een kooi op te sluiten.

Om maar een paar van de regels te noemen. Er zijn er meer. Want dat is ook het bijzondere aan dit toch wat aparte land: de inwoners zijn zowel dol op vrijheid als op verplichtingen. Dat klinkt voor Nederlanders als een paradox maar ik geloof dat ze dat hier anders zien.

Overigens weet ik nog steeds niet waar die hokken voor dienen.

Ik schrijf dit allemaal op omdat ik op vakantie ben maar momenteel en de komende dagen hier code geel, oranje en rood van kracht is en het wordt afgeraden je te verplaatsen. Naar buiten gaan is overigens ook helemaal niet aantrekkelijk, zie het Buienalarm-scherm hieronder. De kachel brandt, het wordt gewoon een leesvakantie.

PS: In de Week is mijn zeer persoonlijke nieuwsbrief. Iedere zondagavond in je mailbox met tips, ervaringen en ideeën. Abonneer je nu hier. Gratis.