Laat ik eens iets geks vertellen. Ik moest nog even snel iets eten en de trein halen. De maaltijd stond op tafel, ik pakte een alcoholvrij biertje uit de koelkast en werkte alles te snel naar binnen. Tegen mijn principe in omdat ik me aan dit motto probeer te houden: wie geen tijd heeft om te eten, heeft geen tijd om te leven. Maar wie principes heeft moet naar mijn overtuiging ook bereid zijn inconsequent te zijn, anders leef je al snel in een harnas. Dus voor deze ene keer schrok, schrok, klok, klok.
Op weg naar het station, driftig trappend op de fiets, voelde ik plots iets raars in mijn hoofd. Of er bubbeltjeswater in mijn hersenen zat, ze werden een beetje licht. Het gevoel dat ik ken uit de tijd dat ik nog alcohol dronk. Het verontrustte me. Ooit vond ik dat een lekkere sensatie maar de laatste jaren ben ik graag altijd helder. Ik geniet meer van het knisperen van scherpe gedachten dan het wazig wegdrijven met bubbeltjes.
Hoe kon het dat ik dit nu zo voelde? Was mijn lichaam de stof totaal ontwend geraakt omdat ik bijna drie jaar geleden besloot geen alcohol meer te drinken? In sommig alcoholvrij bier zit voor het smaakeffect toch nog wat van het spul, minder dan 0,5 procent. Kreeg ik daar nu al last van? Dat was geen prettig idee want ik vind bier lekker. Meteen werd ik bekropen door het angstbeeld van een leven op mineraalwater. Gek is dat, hoe de ingebeelde vrees genot te verliezen direct je gedrag probeert te sturen.
Toen ik laat op de avond thuiskwam, zag ik wat er gebeurd was. Ik had in de haast een biertje met alcohol uit de koelkast gepakt. Omdat er amper nog smaakverschil is tussen beide soorten was het me niet opgevallen. Ik was gewoon ff ouderwets tipsy geweest.
Een opluchting maar ook een teleurstelling, daar ging mijn alcoholvrije streak van drie jaar. Het voelde ook niet fijn omdat ik me nu eenmaal voorgenomen heb geen alcohol meer toe te laten in mijn lichaam en het er nu toch zat. Een soortgelijk gevoel dat ik had bij de enkele keer dat ik als levenslang vegetariër per ongeluk iets met vlees naar binnen werkte. Ik kan me nog een nacht herinneren dat ik een kip in mijn buik voelde rondscharrelen. Je ziet, een rijke belevingswereld is niet altijd een feestje.
Maar goed, ik dacht er verder niet over na. Totdat ik een paar dagen later werd overvallen door een gevoel dat ik al ruim twee jaar niet meer heb gehad. Een soort lege droefenis, alsof je wandelt over een pad op de rand van een ravijn. Het is geen regelrecht verdriet maar in de reservoirs achter mijn oogbollen klotsen wel de tranen. Je merkt, het is lastig te omschrijven, zoals peilloze diepte ook amper te fotograferen valt. Waar kwam die somberte ineens weer vandaan?
Bij alcoholconsumptie denk je altijd dat het binnen een dag weer uit je lichaam verdwenen is. Door er mee te stoppen kwam ik er achter dat het helemaal niet zo snel gaat. Maanden later bemerkte ik nog veranderingen, zoals het verdwijnen van dat lege gevoel.
Natuurlijk weet ik niet of dat ene biertje een paar dagen later alsnog dat effect zou kunnen oproepen. Het klinkt ook absurd. Ik hoor het hoongelach van de drinkers al klinken. Zoals de wazige blikken die ik krijg als ik zeg dat je van alcohol somber wordt terwijl je zelf het idee hebt dat het effect ervan juist tegenovergesteld is. Het is immers zo gezellig dat drinken. Dat lijkt althans zo. Al is de werkelijkheid vaak andersom, als je niet drinkt word je tot ongezellig verklaard. Dat is meer een kwestie van dwingende groepsdruk dan van alcohol. Tot zover de spontane gezelligheid.
Ik ben geen drugsdeskundige maar ik ken de verhalen dat opwekkende middelen na euforie tot een down leiden. Bij alcohol is dat naar mijn ervaring niet anders, ook bij matig gebruik.
Ik wil niet beweren dat het ene blikje na een paar dagen alsnog een depri-effect op me had, al sluit ik het niet uit. Maar het verdwijnen van dat gevoel is voor mij een belangrijke reden geweest om wat ooit begon als een experiment om een jaar lang geen alcohol te drinken, voor altijd door te zetten. En ik wil je alleen maar vertellen dat als je je met enige regelmaat down voelt, de oorzaak wel eens heel ergens anders kan liggen dan je denkt.
PS: Iedere zondagavond verstuur ik In de Week, een zeer persoonlijke nieuwsbrief over wat ik de voorbije week zag, las, meemaakte en dacht. Doe net als meer dan tweeduizend andere lezers en abonneer je hier gratis.