Francisco van Jole

Ik schreef al eerder dat ik me maanden geleden in een vlaag van lichte verstandsverbijstering had opgegeven voor de ‘tocht der tochten’, dat wil zeggen de 11strandentocht. Ik beken dat ik me pas veel later realiseerde dat de naam een verwijzing is naar de Elfstedentocht. Anders had ik me nooit opgegeven. Ik presteer wel graag maar ik heb zoals bekend een onmetelijke afkeer van overdrijven.

Zaterdag was het zover. Het regende. De weerapps, van Buienradar tot die van de iPhone, voorspelden dat het snel droog zou worden. Inmiddels heb ik proefondervindelijk vastgesteld dat weerapps net zo betrouwbaar zijn als peilingen voor verkiezingen. “Volgens buienradar stopt de regen over 5 minuten”, hoorde ik een mede-wandelaar beweren. Een half uur later gutste het regenwater uit de hemel. Drie uur daarna, toen ik het koud begon te krijgen, ontdekte ik dat ik de rits van mijn rugzak niet helemaal had dichtgetrokken. De warme trui was kleddernat, net als onder meer de ‘droge reservesokken’. Je ziet waarom een Elfstedentocht niets voor mij zou zijn.

De tocht begon in Katwijk. Bij een inham van de zee lag een zeehond. Die was ziek, zo werd me verzekerd. Het voelde wreed het dier daar achter te laten maar ik vermoedde dat minstens een van de ruim 6500 andere deelnemers wel de dierenambulance had verwittigd. Onder de wandelaars immers veel mensen  met verstand van gezondheid want de tocht der tochten is bedoeld om geld op te halen voor de Hartstichting. Meer specifiek voor onderzoek naar de behandeling van een zeldzame hartaandoening. 300.000 euro is daar voor nodig. Daarom werden de deelnemers aangemoedigd oproepen te doen voor donaties. 

Hoeveel denkt u te gaan ophalen, vermeldde het inschrijfformulier. Ik wilde 100 euro invullen maar durfde dat niet aan, net zoals ik nu niet meer zeker wist of ik de tocht zou volbrengen. Ik was immers, in weerwil van alle ambitieuze voornemens, zwaar ongetraind. Zo ongetraind dat ik vergat te pauzeren. Dat brak me na 20 kilometer nog aardig op.

Opvallend was dat vrijwel iedereen een rugzak droeg maar niemand een van Basic Fit, die je in de steden zoveel ziet. Dat hoort dus meer bij de urbane mens. Zoals deze wandelaars ook anders gekleed zijn dan de mensen in de stad. We zien onszelf niet graag als dieren maar als je naar mensen kijkt zoals we naar dieren doen, zijn er meer overeenkomsten dan verschillen.

Het regende en waaide hard. Dat klinkt afschuwelijk maar toch was het niet alleen maar pech. Nat zand kan immers niet in je gezicht stuiven en de wind hadden we in de rug. Niet iedereen wandelde trouwens, er waren ook bikkels die de route rennend aflegden. De meest bijzondere hardloper die ik zag deed niet mee met de tocht maar rende ons tegemoet, een oudere man van ik schat boven de 70. Hij was helemaal naakt op een kleine crossbody tas na. Zijn gezicht straalde van geluk. Naturisten praten graag over een gevoel van bevrijding maar ik zag het nooit eerder zo duidelijk. Het is wellicht veelzeggend voor deze tijd dat naturisme als beweging aan het uitsterven is.

Een lange sliert wandelaars strekte zich uit langs de kust van zuid naar noord. Ik zag dat geen mens hetzelfde loopt. De een marcheert rechtop, de ander waggelt voorovergebogen en alle variaties die je daartussen kunt bedenken. Ze lopen allemaal, maar allemaal anders. De natuur heeft geen boodschap aan door mensen bedachte begrippen als gelijk en verschillend. Ik denk wel eens dat het daarom zo fout loopt met de wereld, omdat we denken die te begrijpen via concepten waar ze toch nooit in past. Niemand kan een bloem namaken en niemand kan de wereld bevatten.

Je ziet, een mens wordt een beetje filosofisch van langs de kust wandelen. Dat komt misschien omdat de zee steeds in je oren fluistert in een taal die je wel rustig maakt maar toch niet kunt begrijpen. 

Ik zag nu ook dat anders dan gedacht het strand nergens hetzelfde is. Het zand is anders en zo ook wat er op ligt. Hier bergen scheermessen, daar zeesterren, verderop alleen maar schuim en soms helemaal niks. We zien de zee en denken dat het een pot nat is maar het waterlandschap is net zo verschillend als dat op het land. 

Drieteenstrandlopers dribbelden als balletdansers langs de golven. De vogeltjes, die duizenden kilometers naar het noorden broeden en hier alleen in de winter verblijven, pikken razendsnel diertjes op uit het zand zo gauw het water zich terugtrekt. Dan was er plots een enorme groep meeuwen, wel honderden. Die aten zeesterren op. Ik weet dat meeuwen in staat zijn de meest onwaarschijnlijke vormen van voedsel naar binnen te werken, de vijf uitstekende armen van een zeester maken het niet echt een snack, maar ik stond er toch weer van te kijken hoe ze dat lukte. Hap, hap, hap, slik.

Om de 5 kilometer moest je een stempel laten zetten, een fanfare moedigde de wandelaars aan, er was vegan snert. De tocht was heel goed georganiseerd. Dat maakte de prestatie wel gemakkelijker maar na 20 kilometer begon ik het toch te voelen. Mijn voeten gingen pijn doen, mijn kuiten protesteerden en mijn hersenen die de wilskracht instandhouden deden ook niet meer mee. Ze wilden weten waar het einde was. Ja daar verderop langs de kust, maar waar precies en hoe lang nog? We trokken langs Zandvoort, daar ergens achter de duinen moest mijn auto staan. Kon ik het gas- of rempedaal nog wel intrappen met deze voeten?

Dan voerde de route ineens omhoog naar de boulevard, net op het moment dat de zon in zee zakte. De temperatuur daalde nu rap. Het werd koud. In de verwarring liep ik nog even verkeerd maar dat herstelde ik gelukkig snel. Stel je voor dat je nog 5 kilometer door de buitenwijken van Zandvoort moet dwalen.

In een smalle straat stond de finish opgetuigd, een superenthousiaste speaker trok de strompelende lopers over de finish. Er klonk applaus. Een stempel en een speldje. Het was volbracht. Een gevoel van geluk sleepte me naar de auto.

Er werd ruim 515.000 euro opgehaald, mijn supporters schonken maar liefst 482 euro, veel meer dan ik ooit durfde dromen. Iedereen heel veel dank.

Iedere zondagavond verstuur ik In de Week. Abonneer je hier gratis.

View this post on Instagram