Toen de digitale revolutie begin jaren negentig van de vorige eeuw losbarstte had die, zoals veel revoluties van na 1968, een hoog hippiegehalte. Al helemaal omdat deze revolutie uit Californië kwam, de bakermat van de flower power. En dus ging het ook over digitale drugs. Er dachten mensen dat virtual reality zo’n digitale drug zou kunnen zijn. Ik herinner me dat Ad Visser, de Nederlandse tv-hippie van Toppop, nog wel eens in de weer was met speciale brillen die je in hogere sferen zouden brengen.
Zoals vaker met revoluties kwamen de beloftes wel uit maar toch heel anders dan iedereen dan dacht. Digitale drugs bestaan en het aantal verslaafden is enorm. U hoort er nu een. Vaak denk ik dat ik minder op mijn smartphone moet kijken, zoals toen ik nog rookte me voornam om minder te roken. Wat natuurlijk niet lukte. En nu ook niet.
Lange tijd werd er een beetje lacherig gedaan over die verslaving en zou niemand het in zijn hoofd halen om het drugs te noemen. Maar de laatste maanden wordt duidelijk dat mensen net als bij drugs sociale media gebruiken om zichzelf beter te voelen, en dat het tegenovergestelde effect het geval is. Die likes op instagram geven je wel even een kick maar daarna volgt al snel de down.
Zoals bij alle drugs baren de tieners het meest zorgen. We kenden al de verhalen van kinderen die als gevolg van pesten op social media zichzelf van het leven beroven. Deze week kwamen daar de reportages bij over tieners die domme dingen doen om indruk te willen maken op social media en daarbij om het leven komen. Ja natuurlijk, jongeren doen dat al sinds mensenheugenis en vaak ook met fatale afloop. Tijdens mijn jeugd maakte ik zelf twee van dat soort gevallen mee.
Wat nieuw is, is dat het gaat via een sociaal drukmiddel dat verslavend werkt. En er is nog een verschil. Amerikaanse presidenten verklaarden in het verleden steevast met veel overtuiging de oorlog aan drugs, hoe zinloos dat ook mag zijn. Zelfs al hadden ze er zelf als jongere wel eens van gesnoept, maar niet geïnhaleerd natuurlijk. Nu hebben we een digitale junkie in het Witte Huis die met Twitter een wereldoorlog kan ontketenen. En als we pech hebben dat ook doet. Leg dan maar eens uit aan je kinderen dat zij wel verstandig met dat spul om moeten gaan.
Column uitgesproken bij de start van De Nacht van de Radio op 17 juni.
cc-foto: J Stimp