Roubaix, une lumière speelt zich af rond Kerst maar het is niet bepaald een traditionele kerstfilm. De film opent spectaculair met zwaailichten en sirenes om duidelijk te maken dat we hier te maken hebben met een policier. Gaandeweg glijdt de film steeds meer richting een drama, zoals ook de kerstsfeer uit de film wegsijpelt. Tegen het einde ruimt iemand kerstverlichting op en dacht ik o ja, het was Kerst. Alsof de regisseur het vergeten was. Dat geldt voor meer verhaallijnen die eerder franje blijken dan onderdeel van het weefsel,
De film, die internationaal werd uitgebracht als Oh Mercy!, heeft in Nederland de bioscoop niet gehaald. Sommige recensenten noemen het een mislukking. Ik snap dat wel, er zijn ook zeker gebreken maar toch is het een fascinerende film omdat je het gevoel krijgt dicht op de werkelijkheid te zitten. Dat klopt ook want de film is gebaseerd op een documentaire en speelt in de geboortestad van regisseur Arnaud Desplechin waar hij thuis is.
Ik ken Roubaix alleen van naam, van de wegwijzers die je ziet als je naar Parijs rijdt en als finishplaats van de beroemde wielerklassieker. De stad van 100.000 inwoners ligt tegen de Belgische grens, in vogelvlucht 165 kilometer onder Rotterdam. Het schijnt een van de meest troosteloze steden van Frankrijk te zijn. Een gebied in de steek gelaten door de welvaart. Ik herinnerde me plots een bericht van jaren terug over een gehandicapt, weerloos meisje dat in haar slaapkamer in Roubaix werd aangevallen door ratten. Het zou zo in de film gepast hebben.
Roschdy Zem speelt politiecommissaris Daoud, die sterk doet denken aan president Obama. Niet alleen uiterlijk, met zijn indringende blik, scherpe gezichtscontouren en opvallende oren, maar ook vanwege zijn bedachtzaamheid en wijsheid. Zoals wel vaker in politiedrama’s die de nadruk leggen op de menselijke kant is Daoud alleen, maar niet eenzaam. Hij koestert warme gevoelens voor een renpaard. Niet om op te gokken, zo benadrukt hij. Het waarom van zijn voorliefde blijft in de lucht hangen.
Hij en zijn team zijn ondertussen bezig met het bestrijden dan wel oplossen van de dagelijkse criminaliteit. Brandstichting, verkrachting, loverboys, inbraken, huiselijk geweld, fraude.
Het intrigerende van de film is dat die misdrijven gebracht worden als een bijna onvermijdelijk onderdeel van het dagelijks leven. Als je in Roubaix woont kijk je er niet van op. Criminaliteit is onlosmakelijk onderdeel van de uitzichtloosheid, die alles reduceert tot onbelangrijk. Een verkeerde opmerking kan al een woede-uitbarsting uitlokken. En tussen de huiskamers van de vervallen woningen en de politiecel zit in de praktijk maar een dun scheidingswandje.
Léa Seydoux speelt een jonge vrouw die dat nog het meest duidelijk maakt. Ze doet dingen die ze niet zou moeten doen want tja, wat moet ze dan? En maakt het wat uit? Perspectief is in Roubaix net zo schaars als geluk. Dat de film een beetje mislukt is, hoort in die zin bij het verhaal van de stad.
Ik bekeek de film via iTunes.
Update: Door een reactie via Instagram “ze hebben er wel een mooi museum”, herinner ik me plots dat ik toch wel eens in Roubaix ben geweest, een bliksembezoek in 2004 toen Lille Culturele Hoofdstad was. Met het inderdaad wonderschone museum La Piscine. Waar nu William Morris te zien is. Misschien toch maar even…
