Net nadat extreemrechts dit weekend de jacht had geopend op een kinderboekenschrijver met de zelfverzonnen beschuldiging dat hij pedofiel zou zijn, zag ik een film over een man die dat ook overkomt. Het blijkt in Rusland een bekende methode om politieke tegenstanders uit te schakelen. Kompromat noemen ze dat. Een Fransman belandt in Rusland in een nachtmerrie nadat de geheime dienst FSB, voorheen KGB, bewijs tegen hem fabriceert. De FSB weet dat tegen dergelijke beschuldigingen verweer amper mogelijk is.
De thriller Kompromat is gebaseerd op de verbijsterende, waargebeurde lotgevallen van Yoann Barbereau. In 2015 werkte hij als directeur van de Alliance Française, een Franse overheidsorganisatie die wereldwijd interesse kweekt voor de Franse taal, in de Siberische stad Irkoetsk. Hij was getrouwd met een Russische vrouw en ze hadden samen een dochtertje.
Op een dag in februari vielen agenten zijn huis binnen en sleurden hem naar de gevangenis. Hij werd tot 15 jaar veroordeeld wegens de verspreiding van kinderporno die op zijn computer was ‘aangetroffen’. Zelf had hij die er niet opgezet. Hij wist te ontsnappen, zijn achtervolgers te misleiden en de grens over te steken in een door wolven bevolkt woud. Om maar een heel korte samenvatting te geven.
Barbereau schreef er drie jaar geleden een boek over, Dans Les Geoles De Siberie (In de gevangenissen van Siberië). Regisseur Jérôme Salle wilde het boek verfilmen maar kreeg daar geen toestemming voor van de auteur. Daarop verwerkte hij de ingrediënten van het verhaal in een eigen plot dat wel erg dicht op de werkelijkheid zit, tot woede en afgrijzen van Barbereau.
Kompromat is twee uur lang spannend. De film wil vooral duidelijk maken, en slaagt daar goed in, hoe groot de cultuurverschillen zijn tussen Russen en West-europeanen ook al lijken de culturen op het eerste gezicht op elkaar. De Russen, in ieder geval de autoriteiten, zijn vergeven van een minachting voor het Westen en alle waarden die hier gelden, zoals vrijheid en gelijkwaardigheid. Waarschijnlijk dat mede daarom extreemrechtse types zich zo verbonden voelen met de Russische ideologie.
Net zo schokkend is hoe de Franse regering met hem omspringt. Ook daarom is de film de moeite waard. De echte Barbereau heeft de staat daarvoor aangeklaagd.
Kompromat is helaas toch niet zo’n goede film als hij verdient te zijn. Hoewel de spannende gebeurtenissen elkaar snel opvolgen, krijg je het gevoel dat het verhaal te lang duurt. Misschien komt dat omdat het plot er om draait dat de hoofdpersoon – maar ook de kijker – geen idee heeft wat hem precies overkomt. Dat is immers onderdeel van de door de Russen ontwikkelde repressietechniek.
Kompromat is in Nederland vooralsnog alleen op dvd verkrijgbaar. Het zou goed zijn als daar snel verandering in komt.
PS: Iedere zondagavond verstuur ik In de Week, een nieuwsbrief over wat ik zie, lees, schrijf, hoor en verder opmerk. Abonneer je nu meteen gratis via deze link. Vergeet vooral niet de bevestigingsmail te checken.