Francisco van Jole

La Syndicaliste is een politieke thriller over een vakbondsactiviste die op ongekende wijze geïntimideerd wordt. Dat is meteen de openingsscene van de film. Het begint met een oproep aan 112 van de werkster die bij aankomst in haar huis de vakbondsvrouw in de kelder aantreft, vastgebonden op een stoel en gruwelijk mishandeld.

Wat is er precies gebeurd en wie heeft het gedaan, dat is waar de film over gaat. Dat klinkt als een spannend verhaal en dat is het ook maar het is vooral schokkend. La Syndicaliste is namelijk geen verzinsel, het is de verfilming van een ware gebeurtenis. Dat laatste zit de film helaas een beetje in de weg.

Er wordt wat kennis verondersteld die iedere Fransman heeft maar een buitenlander niet. Te vergelijken met dat je de Nederlandse film De Veroordeling over de Deventer moordzaak aan een Fransman laat zien die geen idee heeft wie Maurice de Hond is. De film blijft goed maar je mist dan toch wat.

Zo wordt in La Syndicaliste niet uitgelegd wat EDF is. Ja, een energiebedrijf – Energie de France – waar in Frankrijk 50.000 mensen bij werken. Maar niet dat EDF het grootste elektriciteitsbedrijf van Europa is en ook niet dat het nu – weer – een staatsbedrijf is maar indertijd geprivatiseerd was. Dat het wereldwijd 163.000 werknemers telt. Om maar een voorbeeld te noemen.

Het bedrijf bevond zich in de tijd dat het verhaal speelt – in 2012 – middenin de neoliberale wervelstorm van concurrentie, marktaandeel, winst, ambitie, globalisering, efficiëntie en andere kapitalistische idealen die veelal ten koste van werknemersbelangen gaan. Voeg daarbij dat het allemaal om kerncentrales gaat en dus geld, heel veel geld.

Ook wordt niet echt duidelijk gemaakt dat de vakbondsactiviste, Maureen Kearny, een Ierse is uit een rood nest. Ze kwam bij het bedrijf te werken om het personeel Engels te leren maar ontpopte zich tot een keiharde vakbondsonderhandelaar die zich niet laat afschrikken door de Franse bazen. Ze was een buitenbeentje in een zeer hiërarchische wereld.

Dat is allemaal handig om te weten als je de film gaat zien, dan hoef je er vooraf niets over te lezen en kun je je laten verrassen door de onverwachte plotwendingen.

Kearny wordt gespeeld door Isabelle Huppert die haar net zo overtuigend en gelijkend neerzet als Fedja Huet doet met onderzoeksjournalist Bas Haan in De Veroordeling. Dat alleen al maakt de film de moeite waard. Maar bovenal natuurlijk het onvoorstelbare verhaal dat weer eens laat zien dat criminaliteit in de sjieke bovenwereld vaker voorkomt dan gedacht wordt. Ik moest denken aan de recente affaire Alexandre Benalla, de veiligheidsadviseur van president Macron, die als hobby demonstranten in elkaar sloeg. Of neem ex-president Sarkozy, die pas tot 3 jaar gevangenis (voorwaardelijk) is veroordeeld wegens corruptie.

In de film, die gemaakt is door een man, spelen veel vrouwen, ook in de topfuncties. Dat is een feministische verademing maar het stoorde me wel dat de mannelijke advocaat die de boel verkloot een klassieke suffe sul is, terwijl er vervolgens een juridische krachtpatser opduikt die aan alle clichés van de sterke kantoorman voldoet, knap, strak in het pak en een weekabonnement op de kapper. Maar goed, dat is een detail.

Minder detail is dat de film op de een af andere manier body mist. Het lijkt alsof de regisseur te dicht op het ware verhaal is blijven zitten ten koste van het drama. Het camerawerk is daarnaast niet uitzonderlijk en de soundtrack evenmin. Dat je de film toch moet bekijken komt omdat het geen fictie is en je dit verhaal vast niet kent maar wel zou moeten kennen. Dit is onze wereld, al zou je anders willen.

PS: Iedere zondagavond verstuur ik In de Week, een persoonlijke nieuwsbrief over wat ik de voorbije week zag, las, meemaakte en dacht. Abonneer je hier gratis.