Vrouw of vos, een Engelse klassieker uit 1922, gaat over een pas getrouwd echtpaar waarvan de vrouw, Silvia, meteen al op de eerste bladzijden in een vos verandert. Het gebeurt tijdens een wandeling door het bos. Niet langzaam maar in een oogwenk.
De man neemt de vos mee naar huis en probeert de relatie voort te zetten. Dat is niet gemakkelijk. Het moet in het diepste geheim gebeuren om te voorkomen dat mensen hem voor gek zouden verklaren dan wel haar zouden doden.
Vrouw of vos is zo’n vertelling waarvan eindeloos achterhaald tracht te worden waar deze nu eigenlijk over gaat. Ik las het als een verhaal over de magie van de liefde en dan vooral de passie, de drift die onverstandig gedrag veroorzaakt. En dan niet passie als lust die bevredigd moet worden maar als hartstocht.
‘Juffrouw Silvia is in haar hart altijd een beetje wild geweest’, wordt in het begin opgemerkt. De man, Richard, wil haar temmen maar is tegelijkertijd bang haar kwijt te raken. Het lukt hem ook niet zijn vrouw te doorgronden want tja, zij is een vos.
Zo goed en kwaad als het gaat tracht hij hun leven voort te zetten. Ze ontbijten samen, spelen zelfs spelletjes maar langzaam wordt de vos steeds meer een wild, onberekenbaar dier en verliest hij grip op haar.
Zijn trouw wordt voortdurend op de proef gesteld en je vraagt je als lezer af waarom hij niet opgeeft. Dat is niet zozeer de liefde maar het streven naar geluk. Het ware geluk vindt men in het liefhebben van de ander, zegt Richard op een gegeven moment. Ergens anders constateert hij “als ik bij haar ben, ben ik gelukkig”. De vraag of zij dat ook is, doet er niet toe. Geluk als een egoïstisch fenomeen.
De vertelling is ook een parabel om de gekmakende, verscheurende gevoelens van stormachtige relaties te beschrijven. De auteur David Garnett (1892-1981) had die tijdens zijn leven. Hij maakte deel uit van driehoeksverhoudingen en toen vrienden van hem (Vanessa Bell, de zus van Virginia Woolf) een dochter kregen zei hij de baby zo mooi te vinden dat hij later met haar zou trouwen. 23 jaar later deed hij dat ook daadwerkelijk. De vrouw, Angelica, zou na zijn dood een autobiografisch boek schrijven dat een vertelling over grensoverschrijdend gedrag avant la lettre is: Deceived with kindness: a Bloomsbury childhood.
Je begrijpt, dat maakt Vrouw of vos allemaal tot meer dan een sprookje. Misschien is de sleutel tot het verhaal wel simpel. Richard is tijdens het hele verhaal bang voor jagers die het op zijn vrouw de vos voorzien hebben. En wie is er naast de prooi altijd bang voor jagers? Juist, de andere jager.
Vrouw of vos is ook beschikbaar in Kobo Plus.
PS: Iedere zondagavond verstuur ik In de Week, een exclusieve. persoonlijke nieuwsbrief over wat ik de voorbije week zag, las, meemaakte en dacht. Abonneer je hier gratis.
Lady into fox was een klein juweeltje. Ik vond het mooi te lezen hoe Silvia (sylvester – van het bos?) steeds wilder wordt, steeds meer het mensjuk van zich afschudt en zich steeds minder gedraagt naar de sociale mores. Dat heeft die auteur dan toch maar mooi beschreven… Verdrietig einde toch – wild zijn is gevaarlijk, er wordt op je gejaagd.
En was leuk jouw stukje opnieuw te lezen nadat ik het boekje op vakantie uitlas, dank je wel.
Dank je wel. Ja, nu je het zegt, je kunt het ook lezen als een bevrijding.