Een man stormt het podium op en danst op luide Iraanse hardcore dansmuziek. Zijn lijf beweegt soepel, hij danst met flair, zijn gezicht straalt en met zijn armen zwaait hij alsof hij de zaal wil optillen. Dat lukt hem ook. Het publiek gaat ritmisch klappen. Er ontstaat een feeststemming. Plots vloeit de muziek over in een elektronische Hollandse klompendance. De bewegingen worden stampender, hossender, het publiek lacht en klapt nog maar de eerste vertwijfeling klinkt door. Dit wordt een andere avond dan gedacht.
Saman Amini heeft een komische theatervoorstelling met veel zwarte humor gemaakt over zijn bizar succesvolle integratie in de Nederlandse samenleving. Als kind mee gevlucht met zijn ouders, weg uit de Iraanse dictatuur, snakkend naar vrijheid en beschaving. Hij belandde in Ter Apel. ‘Toen daar nog geen rijen stonden’. Met een paar scherp vertelde anekdotes weet hij neer te zetten hoe de vlucht aanvankelijk geslaagd lijkt, er is nu immers vrijheid. Op Schiphol aangekomen ziet hij als 11-jarige voor het eerst van zijn leven een jongen en een meisje in het openbaar zoenen. En het vervult hem meteen van een vurig verlangen ‘dat wil ik ook’.
Dat verlangen houdt aan. Hij wil ook. Niet alleen zoenen, maar alles: studeren, werken, succes hebben. De voorstelling vertelt hoe hij dat op wonderbaarlijke wijze voor elkaar krijgt. Hoe hij beter Nederlands gaat spreken dan de meeste andere Nederlanders. Van Brabants tot Drents tot straattaal en ABN, ieder dialect en accent weet hij feilloos te reproduceren. Hoe hij prijzen wint als acteur, hoe de voorstelling waar je naar kijkt bekroond wordt.
Maar hoe goed hij ook weet te integreren, van echte integratie is toch geen sprake. En dat ligt niet aan hem. Integratie is een tweerichtingsverkeersweg, een weg waar veel Nederlanders op stil staan. Ze willen niet verder. Het is de ander die alles moet doen.
De voorstelling Saman Amini’s Integratieplan trekt voor het tweede seizoen door het land nadat het eerste seizoen een daverend succes was. De zaal in Theater Het Kruispunt in Barendrecht waar ik de show vrijdagavond zag, was ook afgeladen. Terecht want Amini levert een knappe prestatie. Hij protesteert niet, hij toont. Hij vraagt net zoveel begrip voor het gebrek aan aanpassingsvermogen van zijn moeder als het gebrek daaraan onder de dorpelingen in Drenthe. Hij laat feilloos zien wat er mis is maar ontstijgt ondertussen het gebruikelijke hullie en zullie geklaag over integratie, want dat is soms ook niet meer dan de zoveelste uiting van het menselijk tekort. Amini wil niet louter laten zien wat er mis is maar ook wat er goed is. Dat laatste wijst immers de weg naar een betere toekomst.
De grappen zijn raak en hard, het verhaal is ontroerend, de boodschap wijs. Amini integreert niet alleen, hij verrijkt Nederland. Precies wat de racisten niet willen.
Hier vind je de speellijst, veel voorstellingen zijn al uitverkocht.
PS: Iedere zondagavond verstuur ik In de Week, een zeer persoonlijke nieuwsbrief over wat ik de voorbije week zag, las, meemaakte en dacht. Abonneer je hier gratis.