Under the Hanging Tree is een Namibische film. Dat is op zich al een zeldzaamheid want er zijn in het zuidwest-afrikaanse land maar 20 films gemaakt. Het IFFR prijst hem aan als een film noir maar ik zou het eerder een western noemen. Een hedendaagse Afrikaanse western, opgenomen in de Kalahari woestijn die net als bij Amerikaanse westerns onder meer als achtergrond heeft dat de witte kolonisatoren genocide hebben gepleegd op de oorspronkelijke bevolking. Dat gebeurde daar door Duitse militairen tussen 1904 en 1908.
De massamoord, die tienduizenden leden van de Herero en Nama volkeren het leven kostte, was de eerste genocide van de 20e eeuw en wordt wel gezien als een oefening voor de Holocaust. In het begin van de film vertoont een diaprojector gruwelijke beelden uit die tijd. Onder meer van lynchpartijen. Maar het verhaal speelt in het nu, waar de schaduwen van de geschiedenis de dagen vullen.
Op een boerderij is een werknemer verdwenen, een tijd later hangt er een lijk aan een oude boom op het erf. Die boom is zo oud dat hij de genocide nog meegemaakt kan hebben, en al eerder tot galg gemaakt is. Bomen ontmoeten geen andere bomen maar mensen wel andere mensen, luidt vrij vertaald een Namibisch gezegde dat als tussentitel in beeld verschijnt.
Een jonge vrouwelijke rechercheur onderzoekt de zaak. De Duits sprekende boerin blijkt zich te beroepen op mysterieuze krachten van de voorouders. Tussendoor wordt ook nog Afrikaans, Engels en een Namibische taal gesproken. Het geeft de film het karakter van een toverketel waar van alles in pruttelt.
En dan heb ik nog niet verteld hoe de film er uit ziet. Als ik het goed heb is er slechts een scene waarin de camera beweegt. Steeds zijn het vaste standpunten en die zijn vaak nogal ongebruikelijk. Soms staat het beeld scheef. Een andere keer zie je een landschap met heel in de verte twee figuren. Ondertussen hoor je een dialoog.
Regisseur Katjavivi tart alle filmconventies en aangezien die er niet voor niets zijn is het bekijken van de film voor de toeschouwer als een slopende tocht door de woestijn. Als ik niet middenin een bomvolle zaal had gezeten en dit niet het filmfestival was waar je alleen maar van kunt genieten als je je verwachtingspatroon overboord gooit, was ik weggelopen. Ik beken dat ik blij was toen de aftiteling verscheen.
Maar net zoals de zwaarste wandelingen en de moeilijkste reizen je het beste bij blijven zo gaat dat ook met deze film. Vanochtend bij het wakker worden begon ik de film al wat beter te begrijpen en waarderen. Na het lezen van deze Namibische toelichting, waar ik voor dit verhaal uit putte, nog meer.
Ik twijfel of Under the Hanging Tree ooit nog in Nederland te zien zal zijn maar ik had hem niet willen missen.