Gaat Gen Z bij gebrek aan een aantrekkelijke toekomst terug in de tijd? Vorige maand zag ik een opsomming van zaken die populair zijn bij jonge twintigers. Koptelefoons met een snoertje in plaats van draadloze oortjes, handgeschreven notities, papieren boeken, bibliotheken, gezelschapsspellen, afgedrukte foto’s liefst met een analoge camera gemaakt, opwindwekkers, schaken op een bord, uurwerkhorloges. En dan vergaten ze nog vinyl en platenspelers.
Of het rages zijn of blijvende veranderingen moet de weggeduwde toekomst uitwijzen maar er zijn wel een paar duidelijke onderliggende oorzaken. Zoals geldgebrek, bijna al deze zaken zijn goedkoper omdat je ze tweedehands, excusez vintage, kunt aanschaffen. Het tweede is dat ze niet digitaal zijn. Het zijn manieren om te ontsnappen aan de datahonger van Big Tech, bedrijven die er op uit zijn de rest van je levensweg commercieel te bepalen. In die zin is de trend ook een vorm van verzet.
Le Parisien (alleen voor abonnees) signaleerde deze week de wedergeboorte van een ander verdwenen verschijnsel: liften. Ik bedoel als manier om te reizen. Langs de kant van de weg met je duim omhoog gaan staan en wachten tot iemand stopt en je meeneemt. In de jaren ‘70 en ‘80 was dat een heel normale manier van reizen. Ik lifte naar Parijs, mijn broer naar Italië en Spanje. Anderen trokken liftend de wereld rond. Een studiegenoot lifte door de Sahara. Serieus.
Het liften beperkte zich ook niet tot auto’s. Ik hoorde indertijd van een jongen die naar vliegveld Zestienhoven ging, waar je toen nog gewoon het terrein op kon lopen, en langs de hangars trok om te vragen of er iemand binnenkort met een sportvliegtuigje naar Engeland vloog en hij dan mee mocht. Dat lukte meestal.
In Le Parisien vertellen de jonge lifters dat ze het niet alleen doen om geld te besparen.
“Naast het economische aspect waarderen de nieuwe generatie lifters – vaak jongeren en studenten – de menselijke connectie die relaties tussen mensen bevordert. “Het is een win-winsituatie: je biedt en ontvangt gezelschap, en je krijgt een gratis lift”, legt de studente bedrijfskunde uit die drie jaar eerder, samen met haar vriendin Juliette, begon met liften tijdens een reis naar Spanje. Sindsdien steken ze regelmatig hun duim op, samen of apart.”
Daarnaast zien ze liften als een klimaatvriendelijke manier van reizen. Juliette Hamon die liftend rondreist heeft op Instagram bijna 150.000 volgers
Het opvallende is dat het vinden van liften in principe heel makkelijk online te regelen zou zijn maar dat willen ze nu juist niet. Bovendien valt dat in de praktijk tegen. Een vriendin die middels zo’n app naar Parijs reisde, waarbij de kosten gedeeld worden met de bestuurder, had er na twee keer genoeg van omdat ze bij lui in de auto terecht kwam die knetterstoned waren, ook degene achter het stuur, en die slechts zo hun reiskosten wilden drukken. Het aardige van echt liften is nu juist dat het puur generositeit is.
Natuurlijk is er ook het idee dat het gevaarlijk is. Ik heb dat zelf overigens nooit meegemaakt. Dat zegt ook de 23-jarige Paul die al liftend de wereld is rondgereisd, niet alleen per auto maar ook per schip, onder meer naar Zuid-Amerika:
Als liften enigszins verdwenen is, komt dat door de zeer reële gevaren die een slechte ontmoeting met zich mee kan brengen, vooral voor vrouwen. Maar dat heeft nieuwe liefhebbers niet afgeschrikt. “Liften wordt ons voorgesteld als iets heel gevaarlijks, maar ik heb nog nooit zulke menselijke mensen gezien als lifters,” zegt Paul afwijzend.
Candice raadt bijvoorbeeld aan om zonder bordje je duim op te steken en de chauffeur te vragen waar hij of zij naartoe gaat, voordat je je bestemming noemt. “Als de persoon niet betrouwbaar overkomt, geef dan gewoon een andere locatie op”, legt ze uit. “Je moet ook weten hoe je nee moet zeggen als je niet in een auto wilt stappen.”
Anders dan vroeger is liften met een bordje tegenwoordig ook niet zo handig meer. Automobilisten hebben vanwege hun GPS-navigatie zelf nog amper topografische kennis paraat. Dus als je met een bordje staat kan het goed dat de plaatsnaam – zeg Lille – wel op weg naar hun bestemming – zeg Parijs – ligt maar dat ze dat niet weten en dus ook niet stoppen.
Maar als liften zo ideaal is waarom is het dan in de jaren ‘80 uit de mode geraakt? Je zou kunnen redeneren dat het komt door de opkomst van het neoliberalisme, dat egoïsme als deugd promoot en sociaal zijn als zwakte. Of doordat door de economische voorspoed iedereen een eigen auto ging nemen. We weten inmiddels hoe rampzalig dat heeft uitgepakt.
The Guardian stelde de vraag vorig jaar aan haar lezers: waarom liften we niet meer? De antwoorden zijn allemaal interessant maar deze steekt boven alles uit: “Ik geef Rutger Hauer de schuld. In 1986 betekende The Hitcher het begin van het einde voor het liften!”
Dus die film moet je maar niet gaan bekijken.
Om minder afhankelijk te zijn van social media maak ik iedere zondag een nieuwsbrief met tips, ervaringen en ideeën. Interessant voor iedereen. Abonneer je nu gratis.