In het Parijse Musée national de l’histoire de l’immigration, waarover ik later meer zal vertellen, viel mijn oog op bovenstaand kaartje. Het toont de herkomst van genaturaliseerde vreemdelingen in Frankrijk in de 17e en 18e eeuw. Of eigenlijk viel mijn oog meer op de naam van het noordelijk deel van Nederland: Provinces Unies. De Verenigde Provinciën. Die naam had ik nooit eerder gehoord. Ik ken de officiële Nederlandse naam Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en ook wel de Dutch Republic zoals de Engelsen ons land noemden. Het woord Nederlanden (Pays-Bas) gebruikten de Fransen dan weer alleen voor het door Spanje bezette deel.
Verenigde Provinciën? Meteen sloeg mijn verstrooide brein aan het associëren. Provinces Unies dat lijkt natuurlijk wel heel erg op États Unis, de Verenigde Staten. Zou dat met elkaar te maken hebben? Heten de Verenigde Staten, wat toch een beetje afwijkende naam is in het rijtje Canada, Mexico, etc, zo omdat die naam ontleend is aan de Nederlandse Republiek op z’n Frans?
Ik weet dat de Amerikanen zich bij de uitvinding van hun land erg hebben laten inspireren door de kolonie New Netherland. Hun ideeën over godsdienstvrijheid komen daar bijvoorbeeld vandaan. Behalve in Nederland was dat in de rest van Europa een niet-bestaand concept. Ook andere zaken werden overgenomen uit Nederland, zoals het burgerlijk huwelijk.
De gedachte liet me niet los en vanochtend in de trein dook ik in Google om uit te vinden hoe het zit. De naam United States komt naar verluidt van Thomas Jefferson, een van de Founding Fathers. De oprichters lieten zich inspireren door de Franse revolutie. Frans was toen ook nog een gangbare taal in het gebied. Zou de naam daar via die omweg vandaan komen?
Zoek, zoek. De naam United States is afgeleid van de United Colonies, zoals het gebied daarvoor heette, las ik. Ik voelde dat ik warm was. Het was nog even verder zoeken maar toen vond ik in het Nederlandse Nationaal Archief een Engelstalige tekst. De naam United Colonies is de korte versie, eigenlijk heetten ze United Colonies of New England. En hoe kwamen die tot stand? De stichters lieten zich inderdaad inspireren door Nederland. Hun grote voorbeeld was de Unie van Utrecht, een verbond tussen Nederlandse gewesten tegen de Spaanse onderdrukking.
En dan staat het er: John Adams heeft gezegd dat “De New England confederatie van 1643 het model en prototype was voor de Noord-Amerikaanse confederatie van 1774”. De naam “United States of America” vertoont parallel met de onafhankelijke Nederlanders, wiens land op dat moment in het Engels bekend stond als de “United States.”
Staten zijn provinciën. Verenigde provinciën. Provinces Unies. United States. Voilà!
In de Engelstalige wereld wordt daar overigens anders over gedacht. Op de Engelstalige Wikipedia lees ik over de Nederlandse Republiek: De opstellers van de United States Constitution werden beïnvloed door de Constitutie van de Republiek van de Verenigde Provinciën, zoals James Madison (een Founding Father en latere president, fvj) aantoont. Die invloed lijkt echter van een negatieve oorsprong te zijn, aangezien Madison de Nederlandse confederatie beschrijft als toonbeeld van “achterlijkheid in de regering, onenigheid tussen de provincies, buitenlandse invloeden en vernederingen; een onzeker bestaan in vrede en karakteristieke rampen als gevolg van oorlog.”
Achterlijke ruziemakers. Kortom, echt Nederland. Hebben die Amerikanen zo te merken een hoop van geleerd.
hahahah, geweldige text! Veel van geleerd, maar vooral ook dat jouw brein net zo inelkaar steekt als die van mij. Leuk om te lezen (heb vele andere teksten ook gelezen, maar had heel veel zin om hierop te reageren.)