In Parijs bezocht ik de nieuwste winkel van het luxe modemerk Yves Saint Laurent, omdat het me door een influencer was aangeprezen als de nieuwe sensatie. De ‘store’ Saint Laurent Babylone, gecureerd door modeontwerper Anthony Vaccarello, bevindt zich in het sjieke gedeelte van de linkeroever, de Rive Gauche, waarschijnlijk niet toevallig ook de naam van een after shave van YSL die ik als tiener aanschafte in de hoop dan wel eens een keer aantrekkelijk te zijn voor meisjes. Na een tijdje stopte ik daar weer mee. Je kunt wel bedenken waarom. Dat wil zeggen, ik stapte over op een ander merk.
Ik dwaal zoals gewoonlijk af. Ik hoop dat je nog bij me bent en met me de winkel wil binnenstappen. Kom mee.
Zoals bij veel luxezaken zijn er bijna geen klanten. Afwezigheid van het gebruikelijke is ook een vorm van luxe. Wel twee strak in het zwart geklede bedienden en een beveiliger. Het is geen grote winkel en er is geen kleding uitgestald. Een stuk zwart textiel dat ik aanzie voor een t-shirt, met een prijskaartje van 95 euro, blijkt bij nader inzien een linnen tote bag van het type dat je bij minder luxeuze winkels gratis meekrijgt. Dat is het hele concept van dit soort merken: veel geld uitgeven zodat je aan anderen kunt laten zien dat je geld hebt. Of had.
Links van de ingang een fiets, bestaande uit zilverkleurige buizen, zo dun dat het gewoon geil is. Een geile fiets, nooit gedacht. Verder zijn er stapels boeken, over kunst bijvoorbeeld. Wat dure analoge camera’s en enkele analoge platenspelers, waaronder een exemplaar dat je aan de muur kunt hangen, zoals de ooit hippe cd-spelers van Bang & Olufsen. Een knalrode Olivetti Valentino typemachine. Typen, hoe lekker was dat. Maar het meest in het oog springen de witte houten bakken in het midden van de winkel met tweedehands lp’s, ieder zorgvuldig verpakt in plastic hoesjes. Als kostbaarheden die beschermd moeten worden. Ik denk aan de honderden lp’s die ik 15 jaar geleden in de kliko sodemieterde. Hier staan ze. Als kostbaarheden.
Ineens valt het kwartje: alles wat hier verkocht wordt is analoog. Dat is de nieuwe luxe. Als je maar genoeg geld en tijd hebt kun je ontsnappen aan de digitale jungle. Geen alerts, geen likes, geen permanente ratraces om followers, geen muziek die door AI verzonnen blijkt, geen nepnieuws, geen concentratievermogen dat weggevreten wordt. Terwijl wij onze intelligentie en denkvermogen laten eroderen door AI, grijpen de rijken naar papieren boeken die je slimmer maken. Luxe is schaarste. Hier zie je wat er schaars wordt gemaakt.
Er circuleert een grappig clipje over planeet Musk, nee dat is niet Mars maar de Aarde, waar mensen voortdurend gratis arbeid verrichten voor de miljardairs. Dat doen we natuurlijk al. Hoe denk je dat Zuckerberg miljardair is geworden? Door ons gratis voor hem te laten werken. Posten, liken, cureren. Dat gaat zich uitbreiden volgens het bekende gezegde ‘als iets gratis is dan ben jijzelf het product’. Waar aan toegevoegd zou moeten worden ‘in een kapitalistische samenleving’ maar omdat we ons geen andere kunnen voorstellen laten we dat weg.
Dat is nog een verschil tussen miljardairs en ons. Zij kunnen zich wel een andere samenleving voorstellen. Waarin wij hun producten zijn. En die zijn ze in rap tempo aan het bouwen. Daarom zijn ze in die kringen ook voorstander van een basisinkomen. Dan hebben we alle tijd om voor hen te werken.
Ik verlaat de winkel vol ouderwets ogende spullen met het gevoel dat ik een tijdreis gemaakt heb. Naar de toekomst welteverstaan.
Iedere zondagavond mijn nieuwsbrief ontvangen met tips, ervaringen en ideeën? Abonneer je nu gratis.