Agneta is zo’n vrouw die in de wereld van entertainment en media niet bestaat. Of in ieder geval onzichtbaar is. Bijna 50 is ze, haar hele leven werkzaam als ambtenaar die bureaucratische taken verricht, een figuur als een klomp deeg, een kledingstijl die aan Marktplaats doet denken, twee opgegroeide kinderen die haar alleen als geldautomaat zien en een obsessief wielrennende echtgenoot in een red flag lycrapak die haar als meubelstuk beschouwt.
Haar leven lijkt niet te bestaan. Ze is als een bloembol die nooit is ontsproten en vergeten in de hoek van het tuinschuurtje ligt. Ze is ongelukkig zonder het zelf te beseffen want Agneta heeft zichzelf zo weggecijferd ten dienste van haar omgeving dat er geen spoortje zelfbeeld meer over is.
Het enige dat ze heeft is dromen. Ze kijkt naar een serie over Franse landgoederen en snoept stiekem van Franse kaas, die ze van haar dwingende echtgenoot niet mag kopen. Dan wordt ze plots ontslagen en moet een nieuwe baan zien te vinden. In de krant stuit ze op een advertentie voor een au pair in de Provence. Ze is nog nooit in Frankrijk geweest en spreekt geen woord Frans maar solliciteert in een door rode wijn aangejaagde opwelling. Prompt wordt ze aangenomen.
Je m’appelle Agneta is een Zweedse Netflix-film die zich in Frankrijk afspeelt maar waar amper Frans in wordt gesproken. De titel is wat dat betreft nog wel het minst verwarrende aan het verhaal dat zich vervolgens voltrekt.
Ik moest al kijkende denken aan Shirley Valentine, een feministische comedy klassieker uit 1989 over een 42-jarige vrouw uit een Engels arbeidersgezin die in haar eentje op vakantie gaat naar een Grieks eiland en daar het zonnige leven ontdekt. Maar Je m’appelle Agneta gaat bijna 40 jaar later wel wat verder. Agneta heeft zichzelf gereduceerd ten bate van anderen en ontmoet iemand die juist het tegenovergestelde heeft gedaan: alle anderen wegcijferen om een eigen leven te kunnen leiden. Die confrontatie roept aan beide kanten fundamentele vragen op. De film gaat over het recht om jezelf te ontwikkelen tot wie je bent en wilt zijn. Maar ook over het belang van gemeenschap. Om het plot niet weg te geven vertel ik daar niet meer over.
De film toont een botsing van culturen. Fransen mogen met hun vrije opvattingen dan graag films maken met casual sex in Je m’appelle Agneta zitten scénes die je in geen Franse film zult tegenkomen. Tegelijkertijd schuurt het savoir vivre voortdurend met het lagom van de Zweden.
Het scenario is gebaseerd op een bestseller die in het Nederlands is verschenen als Bonjour Agneta (beschikbaar in oa Kobo Plus). Het verhaal mag dan geconstrueerd zijn, de figuur van Agneta is levensecht, mede dankzij het acteerwerk van Eva Melander die eerder schitterde in Gräns, een film die de grenzen van mijn comfort zone verkende.
Ik begon dit verhaal met de term ‘zo’n vrouw’, daar spreekt een zekere gelatenheid uit in de zin van ‘zulke vrouwen zijn er nu eenmaal in deze maatschappij’. Een vriendin wees me er ooit op dat je ze kunt herkennen aan hun kinderstemmetjes. Ze maken zich, zo gauw de aandacht op hen gericht wordt, zo klein dat ze weer klinken als een 8-jarige. Het is een symptoom van onderdrukking dat je op elk familiefeest kunt tegenkomen. Zelfs in Zweden, het land dat aan de top staat in gendergelijkheid. Dan weet je wel hoe het in andere landen is. Ja, ook in dat heerlijke Frankrijk. Je m’appelle Agneta is een prettige feel good comedy maar eigenlijk is het een schrijnend drama.
Om minder afhankelijk te zijn van social media maak ik iedere zondag een nieuwsbrief met tips, ervaringen en ideeën. Abonneer je nu gratis.