Stel dat in kunstmusea beelden van concentratiekampen uit de Tweede Wereldoorlog zouden hangen. De oorlog is voorbij en lang geleden. De bezoekers kijken er in verwondering naar en zeggen ‘Schau dir nur dieses wunderschöne Foto an!’
Dat is toch onvoorstelbaar hè?
Als je dat onvoorstelbaar vindt, zou je eens naar Fragments for Venus moeten kijken. In deze korte film bekijkt actrice Kayije Kagame zonder een woord te zeggen tentoongestelde meesterwerken. Een commentaarstem leest de bordjes met de titels voor. “Een slaaf draagt een kruik en twee dode vogels.”
Maar laat me eerst vertellen hoe ik op deze film stuitte. Gianfranco Rosi heeft een documentaire gemaakt over Pompeii. Die was voordat ik op reis ging nergens te zien behalve op de streamingdienst Mubi. Ik nam een proefabonnement van 4,99 euro per maand dat ik meteen weer opzegde en downloadde de film om die tijdens de bootreis van Barcelona naar Italië te kunnen bekijken. Dat bleek te optimistisch. Toen ik de film aan boord wilde starten kreeg ik error melding. Aangekomen in Italië bleek de film plots ‘in uw land niet beschikbaar’. Of daarmee Italië of Nederland werd bedoeld was me niet duidelijk. Ik zag dat de film deze week in de Nederlandse bioscoop is gaan draaien.
Wat de oorzaak ook was, ik zat nu met een abonnement waar ik niks aan had en wilde wat anders kijken. Na lang bladeren stuitte ik, na het bekijken van de korte film annex commercial ‘Beauty is not a sin’ van de maker van Drive, die zo in een motorgarage aan de muur kan, op Fragments for Venus, een korte film uitgebracht door modehuis Miu Miu, onderdeel van Prada, als onderdeel van hun langlopende serie vrouwenverhalen.
Fragments for Venus is gemaakt door de Franse regisseuse Alice Diop, van wie ik eerder het indrukwekkende rechtbankdrama Saint Omer zag met in de hoofdrol ook Kagame.
Terwijl Kagame de kunstwerken bekijkt, word je bekropen door ongemak. Niet omdat er tot slaaf gemaakten te zien zijn, in een museum worden nu eenmaal vaker gruwelijke taferelen getoond, maar vanwege de ijzige, verdoezelende teksten. En omdat je weet dat de gevolgen zich nog steeds laten gelden en er nog steeds mensen zijn, waaronder de machtigsten op aarde, die dat ontkennen. Denk daar aan als weer eens iemand zeurt over zogenaamd woke taalgebruik in musea. Wat ontkend wordt, moet ingepeperd worden.
Dan schakelt de film over New York en toont Afro-Amerikaanse vrouwen in hun dagelijks doen. Met tot slot een gedicht van Audre Lorde. Het is ook een film over vrijheid, maar waarschijnlijk anders dan je gewend bent.
Je kunt Fragments for Venus ook op YouTube bekijken. Scheelt je weer 4,99.
Beauty is not a sin is daar trouwens ook te zien. Maar dat is zoals gezegd heel andere koek.
Om minder afhankelijk te zijn van social media maak ik iedere zondag een nieuwsbrief met tips, ervaringen en ideeën. Abonneer je nu gratis.