Rebel is een van de indrukwekkendste films die ik de afgelopen jaren zag. Een oorlogsfilm die zich zo dichtbij huis afspeelt dat het voor de deur lijkt, met gruwelijke beelden en verbazingwekkende dansscènes, met een verdorvenheid en wanhoop die je zelden ziet. Ook bijzonder: een film over islamistisch terrorisme met een cast van allemaal moslims.
Het verhaal, dat is geschreven op getuigenissen van burgers die soortgelijke ervaringen hebben, begint op enkele tientallen kilometers van de Nederlandse grens, in de Brusselse wijk Molenbeek. Een straatjongen met weinig toekomst en een snel groeiend strafblad besluit zijn leven te beteren door naar Syrië af te reizen als hulpverlener. Zo denkt hij in een keer schoon schip te kunnen maken en zijn moeder trots op hem te laten zijn. Het loopt anders. De organisatie waar hij zich bij aansluit wordt overgenomen door IS en hij wordt gedwongen ingelijfd.
Thuis maakt zijn moeder zich grote zorgen. Radicalen infiltreren de moskee en trachten meer jongeren te ronselen voor de terreurorganisatie. Ze hebben onder meer haar tienerzoon op het oog. Vergeefs roept ze de hulp in van de autoriteiten. Niemand wil of kan haar helpen.
Het beeld ontstaat dat de instanties het wel prima vinden dat de probleemjongeren naar Syrië trekken om daar te sneuvelen. De moeder waarschuwt: straks komen ze terug en blazen zich hier op. Ze kreeg gelijk. IS breidde het slagveld uit naar Europese steden en veroorzaakte met een niets ontziende terreurcampagne honderden onschuldige slachtoffers.
Het is een oorlog die alweer vergeten lijkt maar nog steeds aan de gang is. Een half miljoen doden in Syrië, 12 miljoen vluchtelingen.
Rebel schetst een hallucinerend beeld van de oorlog. Met religieuze kletspraat en gelikte propaganda weet IS het hoofd op hol te brengen van moslimjongeren die klem zitten in het Westerse en andere landen. Ze proberen tweedracht te zaaien: moslims tegen de rest. In werkelijkheid hebben ze een andere agenda. Hun sadisme en slechtheid gaat elk voorstellingsvermogen te boven.
In de film schittert de Belgische actrice Lubna Azabal, ook te zien in het meesterwerk The Blue Caftan, als moeder. Ze weet wanhoop te combineren met vastberadenheid en is tussen al die gasten die de held uit willen hangen de echte heldin.
Een groot deel van de film speelt zich af aan het front in Syrië met actiescènes die zo uit Hollywood lijken te komen. En dat bedoel ik voor de verandering eens positief.
Rebel heeft in Nederland merkwaardig genoeg weinig aandacht gekregen. Ik herinner me niet eens dat de film van het beroemde Belgische regisseursduo Adil & Bilall vorig jaar oktober in de bioscopen draaide. Nederlandse recensenten lijken moeite te hebben met de mix van stijlen en de ongebruikelijke vertelling waardoor scènes soms ineens in muziekvideoclips veranderen. Nederlands, Frans, Arabisch. Engels, ook het taalgebruik loopt allemaal door elkaar. De film is grotendeels opgenomen in Jordanië.
Dat gebrek aan Nederlandse aandacht is onterecht. Niet alleen is de film knap gemaakt, het verhaal geeft ook inzicht in hoe lastig radicalisering te bestrijden valt. De moslims onder ons stonden daar in die jaren veelal alleen voor. Pas sinds de opkomst van wappies en extreemrechts weet de rest van de samenleving hoe het is als mensen uit je directe omgeving in een konijnenhol verdwijnen.
Ik moest denken aan hoe ik toen de oorlog in volle gang was van nabij zag hoe in Rotterdam aanhangers van IS trachtten een demonstratie voor Palestina te kapen. Slechts met de grootste moeite lukte het de organisatie en alerte deelnemers hen naar de marge te dirigeren. Hun van haat vervulde fanatisme bezorgde letterlijk rillingen. Rebel laat je beseffen dat de oorlog van IS veel dichterbij was dan nu de strijd in Oekraïne.
Bij de gerenommeerde Amerikaanse site Rotten Tomatoes haalt Rebel momenteel de hoogste score: 100 procent.
Rebel is te zien via de bekende streamingdiensten.
Iedere zondagavond verstuur ik In de Week, een exclusieve. persoonlijke nieuwsbrief over wat ik de voorbije week zag, las, meemaakte en dacht. Steeds meer mensen ontvangen die. Wees daarbij. Abonneer je hier gratis.
gaat het nooit stoppen …de werkelijkheid is te erg , daarom heeft de film geen publiek. maar het moet wel besproken worden , het is al te ver gegaan ,kantelpunt is bereikt . we zijn van de minderheid